Pierwsze ślady osadnictwa na terenie miasta pochodzą z czasów rzymskich. Nie zachowało się jednak zbyt wiele zabytków z tego okresu. Najważniejszym są mozaiki, które znajdują się na jednym z osiedli mieszkalnych - są to prawdopodobnie ślady posadzki dawnej willi.
Na początku XVII wieku emerytowany albański generał Sulejman Pasza Bargjini opłacił wzniesienie ważniejszych budynków publicznych, budując tym samym fundamenty dzisiejszej Tirany.
Kolejne kilka wieków minęło spokojnie, aż do 1920 roku, kiedy miasto zostało wybrane na nową stolicę kraju. Tirana liczyła wówczas 17 tysięcy mieszkańców, ale szybki rozwój sprawił, że do dziś populacja miasta zwiększyła się przeszło pięćdziesiąt razy!
Jak zwiedzać?
Współczesna Tirana jest miastem w budowie. Chęć zerwania z komunistyczną przeszłością jest tu bardzo silna. Widać to w ilości młodych drzew oraz dużej ilości rewitalizacji publicznych przestrzeni.
Plac centralny
Centrum miasta to reprezentacyjny plac Skanderbega, czyli bohatera narodowego będącego cierniem w oku Imperium Osmańskiego
Przy placu znajduje się wiele ważnych budynków z różnych epok.
Najważniejszym budynkiem przy placu jest meczet Ethema Beja, którego budowa rozpoczęła się pod koniec XVIII wieku i trwała prawie 35 lat.
Obok meczetu wznosi się wysoka Wieża Zegarowa, będąca również punktem widokowym.
Na placu zobaczymy również okazały gmach z ubiegłej epoki - Muzeum Historyczne.
Umieszczona na fasadzie imponująca mozaika ma powierzchnię 400 m2.
Jest tu też Teatr Opery i Baletu będący połączeniem klasycystycznego założenia w brutalistycznej oprawie lat-80-tych XX wieku.
Nieco bardziej na wschód znajdują się pozostałości dawnego średniowiecznego zamku.
Bunkier - należący dawniej do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Dziś, działa w nim muzeum Bunk’Art 2.
Spod zamku kierujemy się na południe. Przejdziemy tam przez podwórze Narodowej Galerii Sztuki, na którym zmagazynowano komunistyczne pomniki. Wśród nich ten największy - pomnik Stalina, który wcześniej stał na placu Skanderbega.
Bulwary
Przy położonym wzdłuż rzeki Lany bulwarze znajdują się dwa ważne dla miasta budynki. Pierwszy - Katedra św. Pawła - powstała już po upadku komunizmu, na początku XXI wieku. Jej nowoczesna bryła jest skromna, tak jak wyposażenie wnętrza.
Po drugiej stronie rzeki znajduje się coś, co trudno opisać jednym słowem. Ten przypominający piramidę obiekt pierwotnie pełnił rolę mauzoleum Envera Hodży, ale tylko do upadku komunizmu. Potem wszyscy udawali, że nie istnieje i problemu nie ma.
W tej okolicy znajduje się również Park Młodych z kilkoma fontannami, rzeźbami i placem zabaw dla najmłodszych.
Przylega do niego okazały prawosławny sobór katedralny Zmartwychwstania Chrystusa.
Podobnie jak katedra św. Pawła, kościół powstał już po upadku komunizmu, a konkretnie długo po tym wydarzeniu, bo dopiero w 2012 roku.
Spokojna Tirana
Aby odpocząć od zgiełku, wchodzimy w boczne i wąskie uliczki. Odnaleźliśmy w nich wiele klimatycznych miejsc.
Szybki spacer po mieście zaliczamy do udanych, choć już na początku spaceru domyśliliśmy się, że jest tu co zwiedzać.
Do Tirany wrócimy, jest jeszcze wiele do zobaczenia.
