Głównym eksponatem Muzeum Vasa (Vasamuseet) jest autentyczny XVII-wieczny okręt wojenny, do tego idealnie zachowany.
Muzeum ze statkiem
Odwiedzając stolicę Szwecji podczas krótkiego city breaka, ustaliliśmy, że zobaczenie Vasa Muzeum jest obowiązkowe.
Muzeum Vasa zlokalizowane jest na brzegu wyspy Djurgården, w specjalnie zaprojektowanym do tego celu budynku. Placówka została otwarta w 1990 roku i przypomina kadłub statku.
W centrum budynku znajduje się ciemny jak noc okręt. To duża zasługa architektów, którzy skupili się na zapewnieniu odpowiedniego klimatu zwiedzania, przy jednoczesnym umożliwieniu oglądania statku z różnych stron i poziomów.
Misją muzeum jest konserwacja i prezentacja tego wyjątkowego eksponatu historycznego. Muzeum zajmuje się również badaniem historii Bałtyku i tradycji szwedzkiej marynarki wojennej.
Główny eksponat - galeon Vasa - powstał w rekordowym tempie zaledwie dwóch lat. Jednak zatonął już podczas dziewiczego rejsu w 1628 roku, po przepłynięciu 1300 metrów.
Do wraku próbowano dostać się wielokrotnie, także wykorzystując prymitywne techniki nurkowania, ale dopiero w 1961 roku - po przeszło 333 latach - udało się wydobyć cały galeon na powierzchnię.
Poza okrętem w muzeum znajdują się stałe wystawy, m.in. przedstawiające życie w XVII-wiecznej Szwecji oraz szeroko opowiadające o fachu szkutniczym - czyli ówczesnych zasadach budowy okrętów.
Smutne losy załogi
Jedna z tych wystaw szczególnie zapadła nam w pamięci, bowiem opowiada o życiu na pokładzie takiego galeonu, wraz z przybliżeniem sylwetek członków załogi, którzy zginęli razem z Wazą.
“Twarzą w Twarz” to ekspozycja opowiadająca historię zwykłych ludzi, których połączyła ta sama tragedia z 10 sierpnia 1628 r.
W katastrofie zginęło około 30 osób. Do dziś żadnej z nich nie udało się zidentyfikować, ale dzięki rekonstrukcji plastycznej odtworzono wygląd sześciu z nich.
Podczas badań szkieletów, każdemu z nich nadano imię w kolejności alfabetycznej.
O pierwszym z nich - Adamie - możemy powiedzieć, że miał około 40 lat, 165 cm wzrostu i był w dobrym zdrowiu.
Adam był jednym z pierwszych szkieletów, które zostały wydobyte przez nurków jeszcze w 1958 roku.
Ponadto wśród ekspozycji zobaczymy również
- mapę przedstawiającą kulisy walki o władzę na morzach,
- rekonstrukcję pokładowych pomieszczeń,
- sprzęt, którym próbowano dotrzeć do wraku,
- przebieg operacji wydobycia statku z dna zatoki,
- kolekcje archeologiczne przedstawiające wydobyte z morza przedmioty,
- oraz dokładną replikę galeonu Vasa w skali 1:10,
Dlaczego okręt Vasa zatonął?
W XVII wieku nie znano pojęcia obliczeń teoretycznych, które mogłyby pomóc w ustabilizowaniu statku. Vasa, jako okręt wyposażony w nowe rozwiązania oraz dociążony 64 działami na dwóch pokładach, był wielką niewiadomą na mapie rozwoju szkutnictwa. Zbyt wielkie obciążenie na linii wody spowodowało, że statek nie mógł wrócić do pionu i po prostu zatonął.
W tamtych czasach wiedzę zdobywało się na zasadzie prób i błędów, a porażka jaką bez wątpienia było zatonięcie Vasy, to jedna z najbardziej bolesnych nauczek przemysłu morskiego.
Jak dojechać do Muzeum Vasa
Muzeum znajduje się w centralnej części Sztokholmu, co czyni je łatwo dostępnym dla turystów. Nie jeździ tam metro, ale można tam dotrzeć tramwajem linii nr 7.
W sezonie letnim ze stacji Gamla Stan na Starym Mieście, do przystani Djurgården kursuje prom. Warto skorzystać z oferty chociaż w jedną stronę, bo trasa jest wyjątkowo malownicza.
