Lubelskie podziemia. Zwiedzamy Lubelską Trasę Podziemną i Piwnicę pod Fortuną
Opis Lubelskie podziemia
Wyszukiwarka treści
Lubelskie podziemia
     
odcinek #023      środa, 12-05-2021 r.

Lubelskie podziemia

Panorama na podstawie obrazu wielkiego pożaru miasta z 1719 roku | autor zdjęcia: Sebastian (Wilkołak)

Zwiedzamy Lubelską Trasę Podziemną i Piwnicę pod Fortuną

Kiedy postanowiliśmy zgłębić wiedzę na temat legend i opowieści związanych z Lublinem odkryliśmy, że niesamowite historie ukryte zostały w podziemnym labiryncie piwnic. 

Uważasz, że film "Lubelskie legendy" jest przydatny?
Autorem publikacji jest Sebastian Janiszewski

Autor tekstu:Sebastian Janiszewski

Zapalony podróżnik, wolny czas poświęca na zwiedzanie - preferuje dalekie podróże do egzotycznych krajów, a od niedawna realizuje nową pasję - zwiedzanie mniejszych miejscowości. W reportażach i relacjach wydobywa na światło dzienne lokalne legendy, miejscowe tradycje i po prostu życie.

Z tego miejsca pochodzą opis i fotki

W poniższym tekście opisujemy o dwa ciekawe miejsca związane z Lubelskimi podziemiami. To atrakcje o historycznym znaczeniu, którymi zarządza Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN”. 

Lubelska Trasa Podziemna obejmuje odcinek połączonych ze sobą piwnic, w których umieszczono makiety i panoramy o funkcji edukacyjnej. Drugim miejscem jest  niezwykła piwnica - jedyna tego typu w Europie - Piwnica pod Fortuną

panorama 2

Makiety Lublina eksponowane są w metalowych gablotach przypominających skrzynie ze skarbami - pierwsza pochodzi z okresu przedlokacyjnego.

Lubelska Trasa Podziemna

Lubelska Trasa Podziemna to labirynt połączonych piwnic o długości niemal 300 metrów. Przemierzając trasę zobaczymy makiety przedstawiające rozwój miasta na przestrzeni wieków, a także wykonane z niezwykłą dbałością panoramy, spotkamy bohaterów lubelskich legend oraz obejrzymy widowiskowo opowiedzianą historię tragedii pożaru miasta z 1719 roku.

Ekspozycja makiet pomoże zrozumieć rozwój przestrzenny miasta od okresu wczesnego średniowiecza, aż po XVIII wiek. Na ich podstawie będziemy mogli porównać zmiany, jakie nastąpiły w zabudowie miasta. 

makieta 2 miasto

Makieta przedstawia miasto na przełomie XII i XIII wieku, kiedy było chronione murami z cegły.

makieta 3 miasto

Złoty wiek miasta - ok. 1570 r. Makieta przedstawia również zamek.

W korytarzach zobaczymy przestrzenne panoramy miasta zbudowane na podstawie zachowanych przedstawień. Pierwsza powstała w oparciu o fresk w kamienicy Lubomelskich, prawdopodobnie jeden z najstarszych zachowanych widoków Lublina.

panorama 3d sebek

Panorama powstała w oparciu o fresk z kamienicy Lubomelskich, przedstawiający prawdopodobnie najstarszy widok miasta.

panorama 2

Druga panorama powstała na podstawie miedziorytu Abrahama Hogenberga.

Trzecia panorama jest żywym odtworzeniem obrazu Wielkiego Pożaru Miasta z 1719 roku, znajdującego się w kościele ojców dominikanów. Ta nietypowa panorama jest jednocześnie złożoną z ruchomych elementów konstrukcją zbudowaną na podobieństwo dawnych mechanicznych teatrzyków. Wzbogacona została o efekty świetlne i dźwiękowe z narracją lektora, który w oryginalny sposób przedstawia życie XVIII-wiecznego Lublina.

diaby ratusz

Po lewej ratusz, po prawej diabełki - oba to symbole związane z "Legendą o czarciej łapie".
Podczas pokonywania około 300 metrowego odcinka podziemi przechodzimy pod rynkiem, ulicą Złotą oraz pod kamienicami przy ulicy Archidiakońskiej. Trasę pokonujemy z przewodnikiem. Czas przejścia to około 45 minut.

Piwnica pod Fortuną

Wracamy na płytę Rynku. Udajemy się do kamienicy Lubomelskich pochodzącej z początku XVI wieku. W małej piwnicy odkryto niesamowite dekoracje o ponad 400-letniej historii. 

kamienica lubomelskich

Kamienica Lubomelskich, Rynek 8.

To niewielkie pomieszczenie było prawdopodobnie miejscem spotkań dla bogatych i wpływowych mieszkańców Lublina. Freski na ścianach i sklepieniu świadczą o jego wyjątkowej wartości historycznej. Po raz pierwszy o piwnicy stało się głośno w latach 30-tych XX wieku, kiedy badano kulturowy kontekst malowideł - początkowo były one odczytane jako erotyczne. Z badań wiemy, że zostały wykonane techniką suchego fresku. Jako prawdopodobny czas ich powstania określa się początek XVII wieku.

przewodnik fresk

Pani Urszula Gulbińska-Konopa oprowadziła nas po piwnicy.

Sensacyjnego odkrycia dokonali niedawno badacze Urszula Gulbińska-Konopa oraz Łukasz Konopa, którzy zidentyfikowali istniejące malowidła i powiązali je z rycinami widniejącymi w sztambuchu, czyli pamiętniku przeznaczonym do zbierania dedykacji. Spośród dziewięciu obrazów, aż siedem powstało na podstawie rycin z książki „Emblemata Saecularia” z 1596 roku, dwa pozostałe oparto na grafikach Heinricha Ulricha. 

przewodnik piwnica

Mędrcy - trzy postacie nakłaniają czwartą do spojrzenia w lustro. Jest to napomnieniem ludzi, którzy postępują wbrew własnym zasadom.
”Emblemata Saecularia” z 1596 r. zawiera 50 emblematów. Książka rozpoczyna się wstępem oraz spisem emblemów. Kolejne strony zawierają zbiór wielojęzycznych subscriptiones - objaśnień odnoszących się do każdego z 50 zawartych w książce emblemów.

Piwnica pod Fortuną to wnętrze unikatowe na skalę europejską. Dekoracje malarskie stanowią złożony i wyrafinowany przekaz, którego odczytanie jest prawdziwym wyzwaniem. Są to:

  • Przedstawienie dwóch greckich filozofów - Demokryta i Heraklita
  • Drzewo zwane pannonośnym, opatrzone mottem “szczęśliwi młodzieńcy, którzy mają to drzewo w ogrodach”
  • “Rada dla narzeczonych” to malowidło, które nie zachowało się w dobrym stanie
  • “Ślepe małżeństwo” opatrzone podpisem “prawdziwym szczęściem wynagradzani są nieliczni”
  • Czterech mędrców, z których jeden nakłaniany jest do spojrzenia w lustro
  • Małpa w kryzie trzyma zwierciadło
  • “Triumf Miłości” przedstawia dwa rejestry - ziemski i niebiański
  • Klęczący Amor i leżącą pod drzewem Wenus
  • Fortuna stojąca na kuli umieszczonej w muszli. Fresk opatrzono tekstem z utworu „Na zmienność fortuny”
  • Umieszczony nad wejściem napis informuje o postawie cnoty

fresk fortuna

Fortuna, której nie można ufać, bo zmienna jej natura jest.

(...) Niech zatem nikt wywyższony nie pokłada ufności w dobrobycie, lecz niech odrzucone zostaną niepewne igraszki zmiennego losu - Cornelis Schonaeus

Do dziś nie wiadomo dlaczego wybrano te konkretne sceny, z wielu, które były w sztambuchu. Dekoracje zapewne były skierowane do często przebywających tutaj gości. Być może są satyrą dla bogatych mieszczan, tylko na pozór prawych obywateli i miały dać im do myślenia. Albo miały kojarzyć się z konkretnymi sytuacjami lub wpływać podświadomie na ich postępowanie.

Lubelska Trasa Podziemna rozpoczyna się w budynku Trybunału Koronnego, czyli dawnym ratuszu, a kończy się na placu, gdzie stała niegdyś lubelska fara. Tym samym łączy ze sobą dwa miejsca, w których rozgrywają się najważniejsze dla Lublina legendy - o sądzie diabelskim, znanej też jako “Legenda o czarciej łapie” oraz “O śnie Leszka Czarnego”. Postacie związane z tymi legendami spotkamy w podziemiach - są to drewniane figurki diabłów, a także monidła Leszka Czarnego i św. Michała, w które możemy się wcielić osobiście.

Ostatnia modyfikacja: środa, 10-01-2024 r.

Lubelska Trasa Podziemna

Film zrealizowany przy współpracy Ośrodka „Brama Grodzka - Teatr NN”

Dziękujemy Pani Marii Kowalczyk, panu Marcinowi Wacińskiemu oraz pani Urszuli Gulbińskiej-Konopie za pomoc w realizacji filmu.

Wesprzyj naszą pracę i pomóż rozwijać portal przekazując donację za pośrednictwem YouTube

Wspieraj nas: udzielaj się na YouTube

Na stronie są nieaktualne dane?
Daj znać, bo może co się zmieniło od ostatniej aktualizacji: 10-01-2024r. - napisz do nas

Galeria
Mapa okolicy
Polecane tematy
Port lotniczy Gdańsk-Rębiechowo (GDN)
 Poradnik

Port lotniczy Gdańsk-Rębiechowo (GDN)

Port Lotniczy Gdańsk (GDN) im. Lecha Wałęsy jest największym lotniskiem w północnej Polsce. 

Lot samolotem PLL LOT - Embraer w barwach retro
 Kantyna podróżnicza

Lot samolotem PLL LOT - Embraer w barwach retro

W odróżnieniu do linii niskobudżetowych, na trasach krajowych LOT posługuje się mniejszymi, zwinnymi samolotami brazylijskiej produkcji. 

Lot samolotem Airbus A320 linii Frontier
 Kantyna podróżnicza

Lot samolotem Airbus A320 linii Frontier

Zabraliśmy nasze ulubione plecaki turystyczne na lot Frontierem i sprawdziliśmy jak to jest z tym bagażem kabinowym. 

Lot samolotem Airbus A320 linii Avianca
 Kantyna podróżnicza

Lot samolotem Airbus A320 linii Avianca

Avianca S.A. to kolumbijskie linie lotnicze założone w 1919 roku z siedzibą w Bogocie. W sieci połączeń jest ponad 100 kierunków w 27 państwach.