Wyszukiwarka treści

City Break: Nowa Ruda

City Breaks

środa, 11-09-2019 r.

Noworudzki rynek z neorenesansowym ratuszem z połowy XIX wieku | autor zdjęcia: Wojciech Kulig

Autorem publikacji jest Wojtek (Wiking)
Wojtek (Wiking)

Malowniczo położone miasto zaledwie około 10 km od granicy z Czechami, 23 km od Kłodzka i 80 km od Wrocławia. Miejscowość znajduje się w Sudetach, pomiędzy czterema pasmami górskimi: Sowimi, Bardzkimi, Suchymi i Stołowymi. 


City Break: Nowa Ruda | autor: Spoiled Lizard Productions

Uważasz, że film jest przydatny?

Tkacze i górnicy

Pierwsza historyczna wzmianka o mieście znajdującym się w dolinie rzeki Włodzicy pochodzi z 1337 roku, a pierwsze informacje z 1434 roku donoszą o istnieniu w Nowej Rudzie kopalni węgla kamiennego. 

Miasteczko słynęło również z tkactwa, sukiennictwa i szewstwa. Warto zaznaczyć, że działania wojenne nie miały większego wpływu na stan zabudowy miasta, dlatego możemy podziwiać je w niemal niezmienionym stanie. 

rynek 03

Pierwsze informacje o Nowej Rudzie pochodzą z 1434 roku i donoszą o istnieniu kopalni węgla kamiennego. 

W 1945 roku do miasta przybyli pierwsi Polacy. Po zakończeniu sporów terytorialnych z Czechami o Ziemię Kłodzką, Nowa Ruda znalazła się w granicach Państwa Polskiego, a do miasta zaczęli napływać nowi mieszkańcy, w tym polscy górnicy z Francji. Dzięki temu powstało specyficzne społeczeństwo, które przez wiele lat przechodziło trudny proces integracji.

Mieszkańcy znaleźli zatrudnienie w przemyśle wydobywczym i włókienniczym. Powstała Kopalnia Węgla Kamiennego "Nowa Ruda", w skład której weszła kopalnia "Piast" (dawna "Ruben") oraz kopalnia "Słupiec" ("Johann  Babtistagrube"). Wybudowano też Zakłady Przemysłu Włókienniczego "Nowar", specjalizujące się w produkcji sztucznego jedwabiu.

Zespół Pieśni i Tańca “Nowa Ruda” - wizytówka miasta

DSC08847

Reprezentacja Zespołu, z którą mieliśmy okazję nagrać materiał do naszego filmu.

Położone w Sudetach Środkowych miasto słynie nie tylko z dobrze zachowanych kamienic, czy dawnej kopalni węgla kamiennego. Miasto od 1971 roku może się pochwalić Zespołem Pieśni i Tańca “Nowa Ruda”. Licząca ponad 100 osób grupa taneczno-wokalna kultywuje dolnośląską tradycję ludową. Najmłodsi mieszkańcy Nowej Rudy rozwijają swoje zainteresowanie folklorem. 

Zespół aktywnie uczestniczy w wielu miejskich wydarzeniach. Ma na swoim koncie mnóstwo koncertów w kraju i za granicą, gdzie ukazywał wyjątkowość polskiej kultury ludowej. Ważną częścią artystycznej działalności zespołu jest taneczna rywalizacja podczas turniejów tańców polskich w formie towarzyskiej. W tej dziedzinie reprezentanci zespołu mogą poszczycić się tytułami Mistrzów i Vice-Mistrzów Polski oraz Pary Roku w poszczególnych kategoriach wiekowych.

Zespół jest współorganizatorem i gospodarzem Międzynarodowego Festiwalu Folkloru w Nowej Rudzie. Grupa zdobywała wiele nagród i wyróżnień podczas festiwali na całym świecie, m.in. główną nagrodę podczas XXIV Międzynarodowego Festiwalu Folkloru Dzieci i Młodzieży „Cătălina” w Rumunii.

Miasto pasjonatów historii

Miasto nie zostało zniszczone podczas działań wojennych, zarówno podczas pierwszej, jak i drugiej wojny światowej. Oznacza to, że dziś możemy spacerować pomiędzy zabytkami w klimatycznej atmosferze górskiej miejscowości.

Naszym pierwszym obowiązkowym punktem wycieczki po starym mieście był Rynek i Ratusz, położony w centralnym miejscu. Obecny ratusz jest trzecim budynkiem w tym miejscu, a wybudowano go w 1884 roku w stylu biedermeier. To jeden z najładniejszych magistratów w Polsce. Uwagę zwracają piękne zdobienia, w tym portal, wykusze i okienne szczyty. 

rynek 03

Rynek w Nowej Rudzie.

Noworudzki Rynek ukształtował się  ok. 1442 r. Ma kształt prostokąta lekko pochylonego na północ. Wychodzi z niego sześć ulic. Prawdziwą barokową perełką jest fontanna z figurą św. Floriana, znajdująca się w północno-zachodnim narożniku budynku. W 1908 roku została wmurowana w naroże Ratusza na nowym cokole.

Na Rynku znajdziemy także fontannę św. Jana Chrzciciela - to pomnik z brązu z 1909 r., przedstawia scenę chrztu Jezusa.

Niedaleko znajduje się zamek Stillfriedów - pierwsze wzmianki o nim pochodzą już z 1352 roku. Wówczas był to drewniany zamek na kamiennych fundamentach. Po spaleniu obiekt został odbudowany i wielokrotnie przebudowany na przestrzeni wieków. 

01

Fasada kościoła św. Mikołaja.

Przy ul. Kościelnej 11 znajduje się kościół pw. św. Mikołaja. Neogotycka trzynawowa świątynia, na planie krzyża jest jedną z piękniejszych na Dolnym Śląsku, nawiązuje do francuskich katedr i niemieckich kościołów halowych. Wyróżniającym się elementem jest 72 metrowa wieża. We wnętrzu świątyni szczególnie cenne są figury św. Krzysztofa z początku XVI wieku, drewniana polichromowana Matki Bożej z XV wieku, rzeźba św. Franciszka z Asyżu i figura św. Mikołaja. 

Na trasie zwiedzania koniecznie trzeba też zobaczyć figurę św. Jana Nepomucena z 1706 roku. To najstarsza rzeźba świętego w Nowej Rudzie, patrona tonących i spowiedników. Znajduje się przy skrzyżowaniu ul. Podjazdowej, Cmentarnej i Fredry. 

Pierwszy kościół

Ulicą Cmentarną dojdziemy do Kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, świątynię wzniesiono ok. 1500 roku. Swój obecny wygląd zawdzięcza przebudowie, jaka miała miejsce na początku XVIII wieku. Nad jednym z bocznych wejść, obok kamiennego krzyża, znajduje się barokowa płaskorzeźba przedstawiająca wniebowzięcie NMP. 

21

Kościół pw. Wniebowzięcia NMP.

Cmentarna brama mieści rzeźbę piety, jedną z dwóch w mieście. Po lewej stronie od wejścia zachowała się tablica pamiątkowa upamiętniająca wojnę prusko-austriacką. Na cmentarzu do dziś pozostały kaplice z grobami zmarłych z rodzin Rose i Nave oraz kwatera z grobami górników noworudzkiej kopalni, którzy zginęli w katastrofie górniczej w 1941 roku. 

Ulicą Cmentarną dojdziemy również do historycznie pierwszej świątyni w Nowej Rudzie - kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego. Ten mały murowany kościół w stylu barokowym to budowla jednonawowa, prostokątna, o salowym wnętrzu przechodzącym w węższe, trójbocznie zakończone prezbiterium, z wieżą od frontu i romańskimi oknami. 

domy tkaczy

Na brzegu rzeki można zobaczyć szereg kamienic połączonych arkadami - to domy tkaczy.

Włodzica i najstarszy Noworudzianin

Kolejnym punktem na trasie turystycznej jest ulica Nadrzeczna i Domy Tkaczy. To ciąg sześciu budynków, znajdujących się tuż przy rzece, powstałych w XVIII i XIX wieku. Pod arkadami prowadzi ścieżka spacerowa. Z rejonem tym związana jest pewna historia.

Legenda mówi o stworze zamieszkującym w korycie rzeki Włodzicy, u ujścia dawnego kanału Młynówki. Potwór zwany był Rudkiem. Gad pluł na wszystkich jadem, strzegąc dawnego młyna.

Stwór jest odtworzeniem żyjącego kiedyś na tym terenie gada. Płyta z odciskiem znajduje się m.in. w ratuszu, a także na wystawie w kopalni. 

rudek 01

Rudek plujący jadem na nasz widok ;)

Dawna kopalnia i skamieniałe drzewo

Górnicze niegdyś miasto słynie ze znajdującej się tutaj kopalni węgla kamiennego, która dziś jest prywatną placówką muzealną z ciekawym programem zwiedzania.

tlo

W tunelach kopalni można spróbować swoich sił w górniczym fachu.

Dawna Kopalnia Nowa Ruda to miejsce, w którym możemy dowiedzieć się na czym kiedyś polegała ciężka praca górników. Turystyczna Trasa Podziemna i Muzeum Górnictwa oferuje wiele atrakcji, w tym niekonwencjonalne zwiedzanie muzeum i przejazd pociągiem górniczym.

dyspozytornia 3

Długa historia tradycji górniczych Nowej Rudy została zachowana w formie muzealnej ekspozycji, którą można oglądać w Turystycznej Kopalni Węgla. 

W krajobraz Nowej Rudy wpisuje się także potężna metalowa konstrukcja wiaduktu, wspartego na kamiennych filarach, wznosi się 40 m nad doliną Woliborki. Jest to najwyższy wiadukt kolejowy na trasie Wałbrzych-Kłodzko, często podziwiany przez miłośników kolei.

Wracając do Miejskiego Ośrodka Kultury znajdziemy obeliski trudu górniczego i Sybiraków, a niedaleko zobaczymy pień skamieniałego drzewa, który został wydobyty w kopalni "Nowa Ruda". To skamielina flory górnokarbońskiej sprzed około 250 milonów lat.

spacer 06

Skamieniały pień drzewa liczący 250 milionów lat.

Ostatnia modyfikacja: wtorek, 30-08-2022 r.

Nowa Ruda, Polska

Odcinek powstał przy współpracy Urzędu Miejskiego w Nowej Rudzie

Podsumowanie

Dojazd koleją

Do Nowej Rudy dojedziemy koleją. Kursują tutaj pociągi Kolei Dolnośląskich na linii nr D15 z Wałbrzycha do Kudowy Zdrój. Dojazd do Wałbrzycha trwa 48 minut, do Kudowy Zdrój około 120 minut, a do Kłodzka 23 minuty. 

Z Wrocławia można dojechać z przesiadką przez Wałbrzych Główny w około 130 minut.

Stacje kolejowe

Nowa ruda posiada dwa przystanki kolejowe:

  • Nowa Ruda Przedmieście - tutaj najlepiej wysiąść jeśli zdecydowaliśmy się zwiedzać kopalnię.
  • Nowa Ruda - stacja znajduje się na obrzeżach starówki, ok 900 metrów od rynku.

Wesprzyj naszą pracę
i pomóż rozwijać portal.

Wesprzyj naszą pracę - zostań Patronem

Rekomendacja: 82%

Łatwość dojazdu

80%

Łatwość poruszania się

80%

Atrakcje do zwiedzania

85%

Plusy

  • Zabytkowa starówka z ratuszem
  • Położenie miasta w dolinie rzeki Włodzicy
  • Dużo uroczysz mostów i kładek
  • Historyczna zabudowa
  • Domy Tkaczy
  • Rudek
  • Podziemna trasa turystyczna w starej kopalni

Tagi

  
 Polska  dolnośląskie  City Break  Nowa Ruda  współpraca