Dawne zabawki są zwierciadłem ówczesnej mody, technologii i obyczajów. W Spielzeug Welten Museum - czyli Muzeum Światów Zabawek w Bazylei - zobaczycie tysiące unikatowych eksponatów z przełomu XIX i XX wieku - od kultowych misiów Steiffa po miniaturowe sceny, które ukazują jak dawniej budowano światy zabaw dla dzieci.
Spielzeug Welten Museum - gdzie leży i co kryje szwajcarskie muzeum zabawek
Najsłynniejsze muzeum zabawek w Szwajcarii znajduje się w samym centrum Bazylei, zaledwie kilka minut spacerem od placu Barfüsserplatz.
Siedzibą placówki jest zabytkowa kamienica oferująca ponad 1000 metrów kwadratowych ekspozycji, co czyni ją jedną z największych tego typu w Europie, a skala zgromadzonych zbiorów robi ogromne wrażenie.
Zbiory muzeum składają się w większości z przedmiotów o historycznym znaczeniu, pochodzące z kilkunastu dekad. Najważniejszą część kolekcji stanowią kultowe misie, porcelanowe lalki i ich dopracowane domki, a także niezwykłe miniaturowe pomieszczenia dokładnie oddające ówczesne realia. Wszystkie eksponaty pochodzą z epoki, w której zabawka była małym dziełem sztuki, wykonanym z niezwykłą precyzją i dbałością o detale.
Misie Steiffa i największa kolekcja zabytkowych pluszaków na świecie
Muzeum reklamuje swój zbiór misiów jako największą na świecie kolekcję zabytkowych pluszowych niedźwiadków. Znaczną część stanowią wyroby legendarnej firmy Margarete Steiff, a niektóre egzemplarze mają już ponad sto lat.
Warto zobaczyć, jak mocno pierwsze pluszaki różniły się od współczesnych zabawek. Niektóre bardziej przypominają eleganckie przedmioty kolekcjonerskie niż przedmioty codziennego użytku.
Porcelanowe lalki o stuletniej historii
Drugim filarem bazylejskiej kolekcji są lalki. Muzeum szczyci się wyjątkowo bogatym zbiorem z sześciu dekad (lata 1870-1930), prezentującym dzieła najważniejszych producentów tamtego okresu.
Dawne lalki wyróżniały się porcelanowymi głowami, starannie skrojonymi ubraniami, naturalnymi włosami oraz bogatym zestawem miniaturowych akcesoriów. Dziś aż trudno uwierzyć, że miały służyć dzieciom do codziennej zabawy.
Domki, sklepy i szkoły: miniaturowy świat dorosłych
W olbrzymich gablotach muzeum zobaczymy niezwykłą kolekcję domków, a nawet całe miniaturowe kamienice z kompletnie wyposażonymi pokojami w niezliczone akcesoria. Fascynujące są detale poszczególnych pomieszczeń: od kuchni i eleganckich salonów po szczegółowo odtworzone sklepy i warsztaty rzemieślnicze, gdzie na maleńkich półkach ustawiono miniaturowe produkty i naczynia, które pozwalają niemal dotknąć rzeczywistości minionych dziesięcioleci.
Dzieci żyjące ponad sto lat temu otrzymywały do dyspozycji miniaturową kopię otoczenia dorosłych, co sprawiało, że codzienna zabawa była jednocześnie formą nauki i poznawania realnego życia.
Karuzele, które ożywają
W kolekcji nie brakuje ruchomych mechanizmów, w tym dawnych atrakcji z wesołych miasteczek. Część z nich jest w pełni zmotoryzowana - wystarczy nacisnąć przycisk, aby ekspozycja ożyła na naszych oczach.
W ramach animowanej trasy narracyjnej, historyczne eksponaty można oglądać w rozszerzonej rzeczywistości. Wystarczy odnaleźć specjalne czerwone kody, zeskanować je tabletem i podglądać ukryte animacje.
Dla kogo jest Muzeum Zabawek w Bazylei?
Muzeum Zabawek powstało z myślą o miłośnikach historii i sztuki użytkowej dawnego życia codziennego. Skala zbiorów robi ogromne wrażenie i bez trudu można spędzić w nim pół dnia, zatrzymując się na kilka lub kilkanaście minut, podziwiając detale.
Dzieci również nie będą się nudzić - interaktywne wystawy i zabawa z tabletem - wciągną każdego. Warto jednak pamiętać, że ekspozycja to przede wszystkim opowieść o minionych epokach skierowana do dorosłych odbiorców.
Jak na szwajcarskie warunki, ceny są zaskakująco akceptowalne - bilet normalny kosztuje 7 CHF (ok. 32 zł), a ulgowy - 5 CHF (23 zł). Dzieci oraz młodzież do 16 roku życia wchodzą całkowicie bezpłatnie. Co ważne, wstęp na wszystkie wystawy czasowe jest wliczony w cenę biletu i nie wymaga dodatkowych dopłat.
W muzeum jest bezpłatna przechowalnia bagażu oraz odzieży, a w głębi również sklepik z pamiątkami i oczywiście - zabawkami.
Adres | Steinenvorstadt 1, 4051 Bazylea, Szwajcaria |
Godziny | wt.-nd. 10:00-18:00, poniedziałki nieczynne (w grudniu codziennie) |
Bilet normalny* | 7 CHF (ok. 32 zł) |
Bilet ulgowy* | 5 CHF (ok. 23 zł) |
Dzieci | do 16 lat bezpłatnie, do 12 lat wyłącznie pod opieką dorosłego |
Czas zwiedzania | około 2 godzin |
Dobrze wiedzieć | muzealny sklep i Ristorante La Sosta są dostępne bez biletu wstępu |
*Przed wizytą warto zweryfikować ceny i godziny na stronie muzeum.
Adres:
Spielzeug Welten Museum Basel
Steinenvorstadt 1, 4051 Basel, Szwajcaria
spielzeug-welten-museum-basel.ch
Wychodząc z bazylejskiego muzeum, trudno oprzeć się refleksji nad tym, czym była dawna zabawa. Wszystko, co tam zobaczyliśmy, stanowiło wierną kopię ówczesnego otoczenia: miniaturowy domek był odbiciem prawdziwego mieszkania, sklepy i warsztaty powielały realne sąsiedzkie punkty usługowe, a dawna zabawka wiernie naśladowała i przygotowywała do ról, które dzieciom planowano w dorosłym życiu.
Żeby dostrzec, jak fundamentalnie zmieniło się podejście do dzieciństwa, wcale nie trzeba jechać do Szwajcarii. Wystarczy odwiedzić Muzeum Zabawek w Szklarskiej Porębie, gdzie gabloty wypełniają lalki Barbie, Monster High [monster haj], resoraki Hot Wheels [hot łiils] oraz wielkie dioramy z klocków LEGO. Dzieli je od szwajcarskich eksponatów zaledwie sto lat, a różnica jest zasadnicza i chętnie opowiemy o tym w następnym odcinku.
