Facebook Pixel

Wyszukiwarka treści

Muzeum Kultury Ludowej Pogórza Sudeckiego
     
odcinek #012      niedziela, 12-01-2020 r.

Muzeum Kultury Ludowej Pogórza Sudeckiego

W muzeum znajduje się wiele przedmiotów codziennego użytku. | autor zdjęcia: Sebastian (Wilkołak)

Z misją nawiązania do tradycji pokoju etnicznego ziemi kłodzkiej

W Muzeum Kultury Ludowej Pogórza Sudeckiego zgromadzono zabytkowe obiekty drewnianej architektury wiejskiej. 

Uważasz, że film "Muzeum Kultury Ludowej Pogórza Sudeckiego" jest przydatny?
Autorem publikacji jest Sebastian Janiszewski
Sebastian Janiszewski

Zapalony podróżnik, wolny czas poświęca na zwiedzanie - preferuje dalekie podróże do egzotycznych krajów, a od niedawna realizuje nową pasję - zwiedzanie mniejszych miejscowości. W reportażach i relacjach wydobywa na światło dzienne lokalne legendy, miejscowe tradycje i po prostu życie.

kuznia 1

Dobrze wyposażona kuźnia nadal jest używana.

Powstanie muzeum

Muzeum Kultury Ludowej Pogórza Sudeckiego znajduje się w wiejskiej dzielnicy Kudowy-Zdroju - Pstrążnej. Skansen powstał w 1984 roku na terenie gospodarstwa należącego niegdyś do miejscowego kowala.

Z całej zabudowy tylko jeden dom został wybudowany na miejscu - to znajdująca się przy drodze kuźnia pochodząca z 1856 roku, położona tuż przy drodze prowadzącej do granicy polsko-czeskiej. W budynku znajdują się pomieszczenia zaaranżowane na sklep kolonialny, pracownię kowala, małą obórkę, sień oraz izbę z kominkiem. Na piętrze obejrzymy salę wystawową.

Pochodzenie eksponatów

Pozostałe budynki pochodzą z różnych stron Pogórza Sudeckiego - Ziemi Kłodzkiej, Noworudzkiej, Kamiennogórskiej czy Gór Sowich. Każdy z tych domów zachowany został w pierwotnej formie, a w ich wnętrzu znajduje się zabytkowe wyposażenie. Są to m.in. meble z epoki oraz różnego rodzaju sprzęt gospodarstwa domowego.

Pierwszym, translokowanym do skansen Kudowa Zdrój obiektem był okazały XIX wieczny zajazd z Szalejowa Dolnego z charakterystycznym wysuniętym piętrem z galerią.

skansen 1

Zajazd z Szalejowa Dolnego.

W środku znajduje się wystawa, na której możemy zobaczyć m.in. wijadło do przewijania nici (z 1805 roku), krosno tkackie z Pstrążnej (z drugiej połowy XIX wieku), czy maszynę do palenia jęczmienia na kawę zbożową. Poza tym są tam różnego rodzaju przybory kuchenne używane w dawnych czasach. 

skansen 2

XIX wieczna chałupa kudowska, przeniesiona z ul. Kościuszki 22, znajduje się w sąsiedztwie amfiteatru i zabytkowej pasieki.

Chałupy i domostwa

Przez środek chałupy kudowskiej przebiega korytarz dzielący domostwo na część mieszkalną i gospodarską. W zaaranżowanych pomieszczeniach znajdziemy ręcznie malowane meble ludowe, m.in. szafę gospodarczą z końca XVIII wieku, czy kredens z 1820 roku, a na poddaszu zaaranżowano ekspozycję ziół.

Równie ciekawe eksponaty prezentuje chałupa pochodząca z Nowej Łomnicy, zbudowana na kamiennej podbudowie. Podobnie jak ta kudowska, jest przedzielona korytarzem oddzielającym część mieszkalną od gospodarczej.

W tym budynku znajdują się narzędzia do produkcji mąki i wyrobu ciasta, a także ciągle sprawny piec używany do wypieku chleba według starej ludowej receptury. Podczas imprez organizowanych w skansenie można przyglądać się procesowi wypieku chlebów i bułeczek.

skansen 4 chlebiarnia

Chałupa z Nowej Łomnicy, w której do dziś wypieka się chleb.

Z Kudowy-Czermnej pochodzi zbudowana w latach 50-tych XIX wieku stodoła w konstrukcji zrębowej, w której wydzielono wozownię. Stodoła ma dach dwuspadowy kryty gontem

Dzwonnica i wiatrak

Skansen w Pstrążnej posiada na swoim terenie inne ciekawe zabytki, jak np. XIX wieczna drewniana dzwonnica o kształcie ostrosłupa z ośmiobocznym hełmem. Przeniesiono ją tutaj z Gołaczowa, z gminy Lewin Kłodzki. Służyła niegdyś do ostrzegania mieszkańców przed niebezpieczeństwem, dlatego znajduje się w centrum osady. 

skansen 3 wieza

W centrum osady stoi sobie strzelista dzwonnica.

Uwagę przyciąga także okazały wiatrak pochodzący aż z Jabłowa (powiat wałbrzyski). Do skansenu trafił w 2007 roku, ale ciekawostką jest to, że jeszcze w latach 50-tych XX wieku mielił zboże.

Możemy wejść do środka, gdzie poznamy jego budowę, a także obejrzymy wystawę różnego rodzaju wag. Z górnych pięter wiatraka roztaczają się piękne widoki na Śnieżkę i Karkonosze.

skansen 5 wiatrak

Zabytkowa pasieka w skansenie.

Życie ponad pogranicznością

Na co dzień skansen tętni życiem. Misją placówki jest nawiązanie do tradycji pokoju etnicznego ziemi kłodzkiej, współżycia pokojowego ludzi różnych narodowości.

Na polach uprawiane jest zboże, przy domach rozwieszone pranie. Tradycji dopełniają organizowane imprezy okolicznościowe jak dożynki czy Noc Świętojańska. We wspomnianej chacie łomnickiej można zasmakować wypiekanego na miejscu chleba żytniego, a w kuźni podziwiać pracę mistrza kowalskiego - Pana Kazimierza. 

Na terenie skansenu znajdziemy budynki typowe dla stosowanych na Dolnym Śląsku rozwiązań architektonicznych XIX wieku - klasyczne dwuspadowe dachy kryte gontem, domy dzielone długimi korytarzami, budowane z bali.

Poza budynkami znajdziemy również mniejsze zabytki architektury jak ule, studnię, dzwonnicę, kuchnię polową, kapliczki czy sąsiek dawnej stodoły. Na uwagę zasługuje nowa ścieżka dydaktyczna prowadząca do domu baby jagi, gdzie po drodze możemy zapoznać się z ciekawostkami na temat rosnących w ogrodzie ziół.

skansen 9 most

Mostek nad przepływającym przez skansen strumykiem.

Lekcje muzealne

Ten osobliwy skansen muzeum oczarował już tysiące turystów. Słynne są już historie o młodszych gościach przychodzących z rodzicami, gdy muszą oderwać się od smartfonów i tabletów z powodu braku zasięgu komórkowego. Wówczas odkrywają prawdziwe piękno tego miejsca i jego dziejową autentyczność, a nieskomplikowane przyrządy wydają się bez reszty fascynować młodych koneserów sztuki ludowej.

Całość dopełniają organizowane na miejscu lekcje muzealne - m.in. misterium chleba, pomagające zrozumieć życie dawnej wsi, które dziś jest już niemal zapomniane.

szewc

Skansen Pstrążna to miejsce, w którym znajdują się autentyczne zabytkowe urządzenia, które służyły mieszkańcom wsi w XIX i XX wieku

Ostatnia modyfikacja: środa, 10-01-2024 r.

Muzeum Kultury Ludowej Pogórza Sudeckiego w Kudowie-Zdroju, Polska

Odcinek powstał przy współpracy Urzędu Miasta i Gminy Kudowa-Zdrój

Dziękujemy za pomoc merytoryczną panu Markowi Biernackiemu, dyrektorowi placówki

Bilety wstępu

Normalny / ulgowy: 9 / 7 PLN
Lekcja muzealna: 12 PLN

Godziny pracy 

Sezon zimowy: wtorek-niedziela: 9:30-15:30
Sezon letni: wtorek-niedziela: 9:30-18:00
Poniedziałek nieczynne

Adres

Pstrążna 14
57-350 Kudowa-Zdrój
Polska

Kronika

  • Pierwotna, czeska nazwa wsi występuje w formach Stroužné lub Pstružné i pochodzi prawdopodobnie od słowa pstruh (pstrąg).
  • Według zapisków pastora Bergmana z I połowy XIX w. wieś mieli założyć husyci ok 1461 roku.
  • Wraz z napływem ludności niemieckiej nastąpił rozwój osady.
  • Na początku XIX wieku wybudowano drewniany kościół, a niedługo później zastąpiono go murowaną świątynią.
  • Głównym zajęciem ludności w połowie XIX wieku było tkactwo, a na potrzeby miejscowości na niewielką skalę wydobywano również węgiel kamienny.
  • W 1910 roku wieś liczyła najwięcej mieszkańców w swojej historii: 744 osoby.

Rekomendacja: 92%

Łatwość dojazdu

80%

Łatwość poruszania się

95%

Atrakcje do zwiedzania

100%

Plusy

  • Zabytkowe budynki z XIX i początku XX wieku
  • Oryginalne wyposażenie wszystkich obiektów
  • Duży teren do zwiedzania
  • Ciekawe ekspozycje w każdym domu
  • Z wiatraka widać panoramę Karkonoszy
  • Wciąż działająca kuźnia z tradycyjnymi pokazami
  • Lekcje muzealne z wypiekaniem chleba
Galeria
Sprzęt na wyposażeniu
Mapa okolicy
Polecane tematy
Góry Wałbrzyskie - Wołowiec i Niedźwiadki
 Przewodnik

Góry Wałbrzyskie - Wołowiec i Niedźwiadki

Niedźwiadki spodobały się nam na tyle, że postanowiliśmy rozszerzyć naszą poprzednio ułożoną trasę o dodatkowe szczyty - Wołowiec i Kozioł.

Port lotniczy Warszawa Chopina (WAW)
 Poradnik

Port lotniczy Warszawa Chopina (WAW)

Lotnisko im. Fryderyka Chopina to największy port lotniczy w Polsce. Położenie blisko centrum Warszawy jest zaletą dla podróżnych docierających do niego komunikacją zbiorową.

Zamek Grodno
 W podróży

Zamek Grodno

Na styku Gór Wałbrzyskich i Gór Sowich, wysoko nad nurtem Bystrzycy znajduje się perła średniowiecznej inżynierii wojskowej - zamek Grodno. 

Bardo nad Nysą Kłodzką
 W podróży

Bardo nad Nysą Kłodzką

70 kilometrów od Wrocławia znajduje się jedno z najstarszych i niezwykle urokliwych miast Dolnego Śląska. Jest tu wiele wartościowych zabytków oraz szlaki do aktywnego wypoczynku.