Wiking i Wilkołak. Podróżujemy dużo i tanio, ale nie robimy z tego tajemnicy.
Kuchnie świata - Bułgaria

Dzięki wpływom bałkańskim, greckim i tureckim powstała egzotyczna mieszanka smaków i kolorów

Kuchnie świata - Bułgaria

odcinek #006
fot. Sebastian (Wilkołak)
Przydatne informacje
Zebraliśmy szereg ciekawostek i przydatnych informacji o kraju Bułgaria, które warto znać.
Płatności za garnicą
Dowiedz się więcej o walucie, płatnościach i wypłatach z bankomatów bez prowizji w tym kraju.

Jednym z najważniejszych dań Bałkanów jest sałatka szopska, od której rozpoczynamy każdy posiłek.

Kuchnia
Europa
Bałkany
Bułgaria
Sebastian Janiszewski Opublikowano: piątek, 04-10-2024 r. Ostatnia modyfikacja: 23-01-2025 r.

Na terenie dzisiejszej Bułgarii przez wieki ścierały się wpływy wielu kultur, a te zaznaczyły się mocno w kuchennych zwyczajach. Wiele kluczowych potraw jest wspólna dla całego regionu Bałkanów, także zwyczaj spożywania sałatek jako przystawki, jest w Bułgarii powszechnie praktykowany. 

Typowe menu...

menu

vs. menu w restauracji The School:

menu gazeta

Sałatki

Na pierwszy ogień idzie sałatka szopska, gdzie pod delikatną warstwą sera znajdujemy pomidory, ogórki, cebulę i oczywiście paprykę. 

salatka szopska

W Bułgarii często spotykana jest sałatka karakachańska. To również świeży i orzeźwiający miks warzyw - pomidorów, grillowanej papryki, z kawałkami jajka i posypanej białym tartym serem.

salatka karakachanska

Kojarzącą się z Bułgarią z racji nazwy - sałatka bułgarska podawana jest na kukurydzianym placku, na którym znajdują się grillowana papryka, pomidory, ogórki, oliwki, czosnek, cebula i oczywiście kawał białego sera.

salatka bulgarska

W lecie, posiłki można zacząć od chłodników. Idealny będzie tarator, czyli zupa ogórkowa z koperkiem na bazie kremowego jogurtu, który można zamówić w tradycyjnej miseczce, a czasem również w… kuflu.

chlodnik

Położona na styku wielu kultur i szlaków handlowych Bułgaria nasiąkła aromatem śródziemnomorskich ziół i ostrych przypraw

Dania główne

W menu obiadowym znajduje się mnóstwo potraw mięsnych, głównie grillowanych lub pieczonych, a prawie nigdy smażonych.

Najpopularniejszym typem jest popularna na  terenie Bałkanów dolma, której nazwa pochodzi z greckiego słowa dolmades.

Sztandarową potrawą są zawijki podobne do polskich gołąbków, tylko w tym przypadku w liściach winogrona - dlatego są wyraźnie mniejsze. Mięso wymieszane z ryżem zazwyczaj jest pochodzenia jagnięcego.

dolma golabki

Druga popularna potrawa zaliczana do dolmy to papryczki nadziewane tradycyjnie przyprawionym farszem z cielęciny, podane z gęstym sosem mlecznym.

dolma papryczki

Wśród potraw ciepłych najczęściej spotyka się mięsną wkładkę przypominające podłużne kotleciki z mięsa wołowego lub wieprzowego. Są one niezwykle soczyste, często również pikantne i tłuste.

Choć znamy je dobrze z poprzednich wypraw na bałkany, pozwoliliśmy je spróbowanie w zupełnie nowym wydaniu w restauracji Back to School.

ustapici

Magia tego dania polega na połączeniu małych kotlecików wołowo-wieprzowych, gotowanych ziemniaczków, sałatki, ajwaru i oczywiście chleba. Polecamy, bo zasługuje na uwagę.

Jak w każdej stolicy, tutaj również życie toczy się szybciej, dlatego też szybciej spożywa się posiłki. Choć w wielu miejscach krajobraz dominują znaki globalnych sieci, to wydawało się, że nie cieszą się one taką popularnością jak fast foody z regionalnymi przysmakami.

resto gyros

Happy Bar & Grill

Jednym z lokalnych fenomenów jest sieć Happy. Ich reklamy witają podróżnych już na lotnisku.

happy reklama

Restauracje tej sieci zachęcają rodzinną atmosferą i szeroką ofertą. Ponadto restauracje są zawsze pełne ludzi, dlatego koniecznie musieliśmy sprawdzić, co tam dają.

happy wiking

Z kolorowego menu wybraliśmy kilka potraw - na pierwszy ogień poszły przystawki:

  • enchiladas, czyli tradycyjne danie meksykańskie na bazie kukurydzianej tortilli, z mięsnym farszem i gęstym sosem.
  • rollsy z wołowiną Black Angus, znanej z niezwykłej delikatności. Choć nie dało się tego ostatecznie stwierdzić, bo rollsy były porządnie zwinięte, to trzeba przyznać, że smakowały dobrze. 

happy potrawy

Na dokładkę zamówiliśmy ogromną sałatkę, bo chcieliśmy zobaczyć popisowe bułgarskie danie w wykonaniu sieciówki… i się nie zawiedliśmy. 

Przystawki

Katak to lekka przystawka idealna do każdego dania. Przypomina kultowe greckie tzatziki. W podaniu restauracji Divaka, to trzy lekkostrawne porcje - serowa ze szczypiorkiem, czosnkowa z papryką oraz ajvar - do tego kilka kawałków chleba. 

przystawka katak

Banica - to często spotykany na ulicy fast food. Naleśnik przekładany jest miękkim serem, choć spotyka się także wersje z warzywami lub na słodko.

resto nalesniki

Z innych serów zafascynował nas grillowany halloumi, podany z miodem i orzechami.

Coś do picia

W drodze najchętniej testowaliśmy bułgarskie smaki, ale będąc w podróży i wybierając się na górę Witosza, zwyczajnie zaczęliśmy od elektrolitów - produkowane przez lokalną firmę napoje energetyczne Devin Vitamins można nabyć w każdym sklepie.

Poszukajcie również lokalnych napojów gazowanych - Uludag Frutti. Porządna dawka orzeźwienia, jednak do otwarcia trzeba mieć otwieracz.

produkty napoje

Z napojów alkoholowych w Bułgarii trzeba spróbować rakiji. To popularny na całych Bałkanach mocny alkohol na bazie winogron.

rakija lemoniada

Mamy nadzieję, że powyższe zestawienie trafi do waszego gustu. W restauracjach posiadają anglojęzyczne menu, a Bułgarzy bardzo dobrze mówią po angielsku. 

Ile kosztują produkty w porównaniu do cen ze sklepów w Polsce?

Przechodzimy do drugiej części podsumowania i sprawdzamy produkty spożywcze oraz ich ceny w sklepach. 

Co można kupić w sklepach w Bułgarii

Zrobiliśmy obchód w sklepach, bo chcieliśmy sprawdzić, co zwykle kupuje się w Bułgarii. Od razu zauważamy, że na półkach podkreślono pochodzenie produktów od lokalnych producentów. Dzięki oznaczeniu z flagą Bułgarii będziecie pewni, że produkt powstał w kraju. 

produkty bulgarskie

Musimy też podkreślić, że udział polskich produktów w dużych sklepach jest znaczny, do tego często opisane są naszym językiem i dla osób nieznających cyrylicy będzie to spory plus.

Znaleźliśmy produkty wielu marek, w tym m.in. lody Zielonej Budki, kabanosy Tarczyńskiego - tutaj również oznaczone logiem “Snack It” oraz kosmetyki Ziaja które można znaleźć na każdym kroku.

Porównanie cen

Lubimy porównywać ceny z tymi w Polsce, co jest szczególnie proste, gdy w obu krajach są placówki tej samej sieci. Oto co znaleźliśmy:

  • Jogurty duże Pilos - 2,59 BGN (5,66 zł - u nas 2,79 zł),
  • Zielone Pesto - 6,49 BGN (14,19 zł - u nas 5,99 zł),
  • Sos Barilla - 5,39 BGN (11,78 zł),
  • Czekolady Fin Carre - 2,79 BGN (6,10 zł - u nas 4,99 zł),
  • Czekolada Milka - 3,49 BGN (7,63 zł - u nas 5,99 zł),
  • Batony znanych marek, dwupak - 1,99 BGN (4,35 zł - u nas 3,99 do 4,19 zł),
  • Rafaello - 7,99 BGN (17,47 zł - u nas 16,99 zł),
  • Rogaliki Seven Days - 1,39 BGN (3,04 zł - u nas 3,99),
  • Lody Zielona Budka - 1,19 BGN (4,15 zł).

Jak widać większość produktów jest dużo droższa niż w Polsce, co niestety dyskwalifikuje Bułgarię jako miejsce dłuższego pobytu, a szkoda, bo nasz City Break będziemy wspominać bardzo miło.

produkty lidl

Obejrzyj odcinek do tego tekstu

Nieodłączną częścią poznawania kulinarnych tradycji jest smakowanie dań z poziomu ulicy, czyli za pomocą tradycyjnego street foodu. W ostatnich latach tradycje te często ulegają modyfikacjom za sprawą migracji ludności, a także pojawieniu się wielkich sieci korporacyjnych. To dzieje się obecnie na naszych oczach - jesteśmy świadkami zmian w strukturach społecznych na poziomie globalnym. Przywiezione z zagranicy tradycje kulinarne zniekształcają lokalne dania. Jest to jednak działanie obustronne - w przypadku, gdy ostre potrawy docierają do kraju o dominujących łagodnych podniebieniach, ilość pikantnych przypraw zostaje mocno ograniczona. 

To naturalna ewolucja nawyków żywieniowych, gdy napływowa obca kuchnia modyfikowana jest specjalnie pod regionalnego odbiorcę w celu maksymalizacji zysków. Mowa o wielkich sieciach, głównie fast foodów, które podbijajc nowe rynki modyfikują menu zgodnie z lokalnymi upodobaniami. Ten proces obserwujemy w krajach azjatyckich, gdzie popularne frytki zastępuje się porcją ryżu, a do oferty dorzuca kompletnie nowe dania - bliższe lokalnym tradycjom.

Odwiedzając nowe kraje prawie zawsze zaglądamy do lokali globalnych sieci, ponieważ spotkanie z nowym światem nie odbywa się wyłącznie wśród zabytków czy otoczeniu przyrody, ale także w naszych żołądkach, a zmiany - bardziej lub mniej udane - widoczne są w menu. 

Przydatne informacje

Po przejściu promenady Witosza w dwie strony stwierdziliśmy, że szukamy czegoś bardziej kameralnego. Dlatego też weszliśmy w boczne uliczki i znaleźliśmy restauracje, które polecamy:

(linki otwierają mapy Google w nowym oknie)

Ponadto odwiedziliśmy kilka fast foodów, ale tych nie udało nam się odnaleźć na mapie. Zapewne nie będziecie musieli długo szukać, bo są na każdym kroku.

Ceny dań w restauracjach

Ceny przeliczone na złotówki (wrzesień 2024 r.)

Sałatki (zwykle 300g)

  • Szopska - 26 zł
  • Karakachanska - 28 zł
  • Bułgarska - 28,40 zł
  • Grecka - 28,40 zł
  • Cezara - 33 zł
  • Halloumi - 33 zł
  • Z burratą - 43 zł

Zupy

  • Gulasz - 21 zł
  • Warzywna kremowa - 21 zł
  • Chłodnik - 13 zł

Dania główne

  • Burgery, zestaw 400g - 33 zł
  • Makarony włoskie 200g - 43-54 zł
  • Sznycel wieprzowy + dodatki - 76 zł
  • Filet z kurczaka + dodatki - 43 zł
  • Ryba grillowana 300g + 40 zł
  • Łosoś grillowany 300g - 87 zł
  • Ushtipsi 500g - 41 zł
  • Dolma 350g - 41 zł
  • Faszerowane papryczki 300g - 41 zł

Przystawki

  • Katak - 21 zł
  • Enchilada - 29 zł
  • Black Angus Rolls - 26 zł

Rakija 50 ml - 11 zł

Uważasz ten tekst za interesujący?

Poszerz wiedzę i poznaj kraj lepiej.

Eksploruj dalej   
Informacje o kraju
Republika Bułgarii, Europa
Powierzchnia: 110 993 km²
Ludność: 6 447 710 osób
Gęstość zaludnienia: 63 osób/km²
Strefa czasowa: UTC+03:00 (w zimie: +02:00)
Języki urzędowe: bułgarski
Religia dominująca: prawosławie
Tablice aut: BG
Kod lotniczy: LZ
Numer kierunkowy: +359
Domena internetowa: .bg
Miejscowości
Stolica: Sofia (ludność: 1 278 031 mieszkańców)
Inne miasta: Płowdiw, Warna, Burgas, Ruse, Stara Zagora, Plewen
Wymagane dokumenty wjazdu
dowód osobisty
Wiza? brak
Waluta
1 PLN = 0,24 EUR (Euro) - kurs z 23-01-2026 r.
1 lew = 100 stotinek
W obiegu są - banknoty: 5, 10, 20, 50, 100, 200 euro; monety: , 2, 5, 10, 20, 50 centów; 1, 2 euro