Wyszukiwarka treści

Muzeum Tunel Nadziei

W muzeum    odcinek #025

środa, 15-12-2021 r.

Przydomowy ogród pełni rolę galerii muzealnej, na której wystawiono większy sprzęt | autor zdjęcia: Sebastian (Wilkołak)

Autorem publikacji jest Sebastian (Wilkołak)
Sebastian (Wilkołak)

5 kwietnia 1992 roku na niemal cztery lata odcięto od świata Sarajewo. W głowach zdesperowanych mieszkańców pojawił się pomysł wykonania długiego na 800 metrów podziemnego przekopu, który mógł połączyć oblężone miasto z wolną częścią Bośni i Hercegowiny. Prace rozpoczęto w piwnicach zwykłych domów.


Muzeum Tunel Nadziei | autor: Spoiled Lizard Productions

Uważasz, że film jest przydatny?

Do budowy tunelu przystąpili wolontariusze, a następnie bośniackie wojsko. Na początku brakowało nawet narzędzi do kopania. Jedyne czego budowniczowie mieli pod dostatkiem była nadzieja. 

Istnienie tunelu od początku było utrzymywane w tajemnicy, nawet przed Zachodem. Słusznie podejrzewano, że Serbowie próbowaliby za wszelką cenę doprowadzić do jego zniszczenia.

dom od frontu

Po zakończeniu wojny, dom w Butmirze zwrócono rodzinie Kolarów.

Ekspozycje muzeum zajmują teren przydomowego ogrodu oraz parter i piwnicę budynku. W kilku pomieszczeniach znajdują się gabloty ekspozycyjne oraz kadry przedstawiające sytuacje związane z budową tunelu.

szklana witryna

Na wystawach zobaczymy różnego rodzaju sprzęt wykorzystywany przy budowie i późniejszej obsłudze tunelu. 

Na terenie muzeum jest kilka otwartych pomieszczeń z zamontowanymi telewizorami - obejrzymy na nich filmy dokumentalne o tematyce wojny domowej.

sala wideo

Niektóre sale są oryginalnie zaaranżowane - ta przypomina salę odpraw.

Rozmieszczone na terenie muzeum galerie zdjęć przedstawiają kadry z Sarajewa przedstawiające codzienne życie. Jednym z takich momentów były wybory Miss Sarajevo, które wykorzystano jako próbę zwrócenia uwagi świata na sytuację mieszkańców miasta. 

galeria zniszczen

Galeria zniszczonego miasta, którego ludzie żyli z nadzieją. 

Genezę rozpadu Jugosławii oraz kolejne etapy konfliktu zilustrowano mapami. Do naszej wyobraźni przemówiła poniższa mapa, gdzie na grafikę przedstawiającą infrastrukturę olimpijską nałożono czołgi i stanowiska artyleryjskie. 

mapa olimpijska

Na mapę z czasów Zimowych Igrzysk Olimpijskich z 1984 roku nałożono granice oblężonego Sarajewa.
Aby zrozumieć cel budowy tunelu pod lotniskiem trzeba się cofnąć do lat 90-tych XX wieku, kiedy rozpoczął się rozpad Jugosławii. Na początku 1992 roku niepodległość ogłosiły Słowenia i Chorwacja, a cztery miesiące później - Bośnia i Hercegowina. Serbowie nie zaakceptowali tego faktu i przystąpili do działań wojennych, wkrótce rozpoczynając niemal czteroletnie oblężenie Sarajewa. Otoczone przez wojska serbskie miasto zostało kompletnie odcięte od świata.

Z zabytków techniki zobaczymy dwa, wyjątkowo ciekawe artefakty - zbudowany na bazie silnika z Fiata 126p agregat prądotwórczy do zasilania oświetlenia w tunelu. Zwany pieszczotliwie “Peglica”, czyli kupa złomu. Drugim jest oryginalna ciężarówka z jugosłowiańskiej fabryki Zastava.

zastawa

Fabryka produkowała również broń automatyczną wykorzystywaną w tym konflikcie. 

Ściana z sentencjami jest jednym z najsmutniejszych miejsc w muzeum. Są to krótkie relacje świadków, którzy ten tunel przeszli.

remember fear

Przechodzący tunelem ryzykowali życiem, jednak na jego końcu była nadzieja na bezpieczniejsze życie. 

Pod ogrodzeniem ułożono ekspozycję sprzętu wojskowego przeznaczonego do zabijania - czyli miny, rakiety i wszelkiego rodzaju materiały wybuchowe.

mina

Więcej eksponatów zobaczymy pod zadaszeniem wejścia do tunelu.

Wewnątrz budynku zainstalowano makietę lotniska z podświetlaną linią podkreślającą przebieg tunelu, a w kolejnych pomieszczeniach ekspozycje oraz zaaranżowane sceny z czasu oblężenia. 

lotnisko makieta

Biała linia pokazuje gdzie pod lotniskiem przebiegał tunel. 

Najważniejszym etapem zwiedzania jest przejście ponad 20 metrowym odcinkiem tunelu o szerokości jednego metra.

zejscie tunel

Tunel w najwyższym miejscu miał 180 cm wysokości, a w niektórych jedynie 150 centymetrów. 

Władze nowoutworzonego państwa nie zainteresowały się zachowaniem tunelu lub choćby jego niewielkiego kawałka. Właściciele przeczesali okolicę i znaleźli wiele narzędzi służących do budowy i późniejszej obsługi tunelu. Własnymi siłami zabezpieczyli jego krótki odcinek. Reszta została z czasem zalana przez wody gruntowe.

rodzina kolarow

Dzięki staraniom rodziny, 26 kwietnia 2013 roku w tym domu oficjalnie otwarto muzeum “Tunel Nadziei”.

Ostatnia modyfikacja: wtorek, 30-08-2022 r.

Waluta

Walutą obowiązującą w Bośni i Hercegowinie jest Marka Zamienna. Oznaczona symbolem BAM lub KM.

Kurs Marki jest związany na stałe z walutą europejską i zawsze wynosi dokładnie pół Euro.

Bilety wstępu

Normalny / ulgowy: 10 / 5 KM

Płatność tylko gotówką w lokalnej walucie

Audioprzewodnik dostępny w dedykowanej aplikacji.
Dostępne języki: angielski, bośniacki, turecki, włoski, niemiecki, hiszpański, arabski.

Czas zwiedzania ok. 2 godziny.
 

Godziny pracy

Codziennie 9:00-17:00
 

Adres

BA, 1, Tuneli
Sarajevo 71000
Bośnia i Hercegowina

Dojazd

Dojazd

Muzeum znajduje się w południowo zachodniej części miasta, na osiedlu Butmir, w dzielnicy Ilidža. Aby się do niego dostać można obejść lotnisko dookoła, dojechać tramwajem do pętli tramwajowej Ilidža, albo bezpośrednio autem lub taksówką na zlokalizowany naprzeciwko parking.

Jak tam dotarliśmy?

Zaraz po przylocie udaliśmy się na krótki spacer do dworca autobusowego Sarajewo Wschód w Republice Serbskiej. Następnie obeszliśmy lotnisko dookoła (po drodze pojawiają się znaki kierujące do muzeum). Po zakończeniu zwiedzania doszliśmy do pętli tramwajowej nr 3. 

Długość trasy z lotniska do muzeum to 3,2 km. Czas dojścia na piechotę - ok. 39 minut.

Warto wiedzieć

  • Jeszcze przed upublicznieniem lokalizacji tunelu, podczas jednego z ostrzałów, 7 maja 1995 roku, na budowie zginęło 9 osób, a 12 zostało rannych.
  • Plany związane z odbudową tunelu są śmiałe. Obecnie trwają prace nad udostępnieniem dłuższego odcinka, a w przyszłości również całego tunelu z możliwością przejścia pod lotniskiem.

Podsumowanie

Na mapie Google tunelu należy szukać pod lokalną nazwą “Tunel spasa - Kuća Kolara”. Inne używane nazwy to”Tunel D-B”, “Tunel of hope”, “Tunel nadziei” albo “Tunel pod lotniskiem”.

Zebraliśmy szereg ciekawostek i przydatnych informacji o kraju Bośnia i Hercegowina, które warto znać.

Dowiedz się więcej o walucie, płatnościach i wypłatach z bankomatów bez prowizji w tym kraju.

Wesprzyj naszą pracę
i pomóż rozwijać portal.

Wesprzyj naszą pracę - zostań Patronem

Rekomendacja: 77%

Łatwość dojazdu

50%

Łatwość poruszania się

100%

Atrakcje do zwiedzania

80%

Plusy

  • Wielojęzyczne opisy i audioprzewodniki
  • Obsługa mówi w kilku językach
  • Czytelny opis ekspozycji
  • Przekaz ekspozycji zapada w pamięć
  • Możliwość przejścia tunelem
  • Sklepik na terenie muzeum

Minusy

  • Brak opcji zbiorowego wyjazdu
  • Brak płatności kartą
  • Słabo rozreklamowane

Przydatne informacje

Bośnia i Hercegowina, Europa
Powierzchnia: 51 197 km²
Ludność: 3 507 000 osób
Gęstość zaludnienia: 74 osób/km²
Strefa czasowa: UTC+02:00 (w zimie: UTC+01:00)
Języki urzędowe: de facto bośniacki, chorwacki, serbski
Religia dominująca: chrześcijaństwo, islam
Tablice aut: HIH
Kod lotniczy: T9
Numer kierunkowy: +387
Domena internetowa: .ba
Miejscowości
Stolica: Sarajewo (ludność: 395 133 mieszkańców)
Inne miasta: Banja Luka, Tuzla, Zenica, Mostar, Bijeljina, Brczko, Bihać, Prijedor
Wymagane dokumenty wjazdu
paszport, dowód osobisty (sezonowo lub turystycznie)
Wiza? brak
Waluta
1 Marka zamienna (BAM, KM) = 2,33 PLN (kurs z 2021-08-25 r.)
1 marka = 100 fenigów
W obiegu są - banknoty: 10, 20, 50, 100, 200 marek; monety: 5, 10, 20, 50 fenigów 1, 2, 5 marek
Więcej o finansach i bankomatach bez prowizji

Tagi

  
 muzeum  Bałkany  Bośnia i Hercegowina  Sarajewo  tunel  Muzeum Tunel Nadziei