Czym różni się kebab od kebapu? I inne ciekawostki tureckiej kuchni. Co jedliśmy podczas podróży po Turcji
Opis Czym różni się kebab od kebapu? I inne ciekawostki tureckiej kuchni
Wyszukiwarka treści
Czym różni się kebab od kebapu? I inne ciekawostki tureckiej kuchni
     
      poniedziałek, 11-03-2024 r.

Czym różni się kebab od kebapu? I inne ciekawostki tureckiej kuchni

Nasze wielkie włoskie śniadanie | autor zdjęcia: Wilkołak

Co jedliśmy podczas podróży po Turcji

Najpopularniejsze lokalne restauracje to po prostu bary szybkiej obsługi, w których przyrządza się potrawy na bazie opiekanego mięsa - potocznie zwane kebabami.

Autorem publikacji jest Sebastian Janiszewski

Autor tekstu:Sebastian Janiszewski

Zapalony podróżnik, wolny czas poświęca na zwiedzanie - preferuje dalekie podróże do egzotycznych krajów, a od niedawna realizuje nową pasję - zwiedzanie mniejszych miejscowości. W reportażach i relacjach wydobywa na światło dzienne lokalne legendy, miejscowe tradycje i po prostu życie.

Zebraliśmy szereg ciekawostek i przydatnych informacji o tym kraju, które warto znać.
Dowiedz się więcej o walucie, płatnościach i wypłatach z bankomatów bez prowizji w tym kraju.

Gdy burczy w brzuchu, najlepiej siadać w pierwszej lepszej restauracji, bo gwarantujemy, że głodni nie wyjdziecie. To również bardzo dobry sposób na poznanie lokalnej kuchni, a często także kultury kulinarnej Turków.

Tureckie śniadania

W Ankarze odwiedziliśmy niewielką restaurację, w której pracowała starsza sympatyczna pani. Oczywiście mówiła tylko po turecku, co dodało całej sytuacji szczypty humoru, ale mimo wszystko szybko ustaliliśmy, że chcemy zjeść śniadanie, a dalej to już bajka. 

tostownia

Śniadanie w lokalnej restauracji i od razu jest wesoło :)

“Tureckie śniadanie” to coś więcej niż posiłek, to filozofia

Zacznijmy jednak od tego, że tureckie tradycyjne śniadania to pokaźna wystawka składająca się z wielu mniejszych dań. Na stole muszą znaleźć się pieczywo, jajka, warzywa, owoce, różnego rodzaju smarowidła, ale przede wszystkim sery - bo to podstawa tureckiego menu. 

Współcześnie posiłek w tej formie spożywa się wyłącznie w niedzielę, bo Turcy pracują aż 6 dni w tygodniu, a w dni robocze jedzą śniadanie na szybko. Przekąski śniadaniowe - bo tak chyba wypadałoby to nazwać - to najczęściej wrap z mięsem lub jajkiem.

tosty

Tosty z turecką kiełbasą sucuk (sudżuk).

Naszym udziałem stały się tosty z serem i turecką kiełbasą sucuk (sudżuk), do zestawu dodano również ogórka i pomidora. Ten przysmak polecało nam wiele osób i faktycznie zapadł w pamięci do tego stopnia, że po powrocie do Polski równie często przygotowujemy tosty w tureckim stylu na śniadanie, jak i na kolację.

Inne typy śniadaniowych przekąsek to: simit (obwarzanek), poğaça (bułeczki z nadzieniem zarówno wytrawnym jak i słodkim), gözleme (cienki placek z farszem) lub börek (wielokrotnie omawiany podczas naszych podróży po Bałkanach placek z nadzieniem).

sniadania przekaski

Śniadaniowe "coś na ząb".

Ponieważ w Turcji bez herbaty nie siada się do stołu, dostaliśmy ją nawet nie pytając. 

Obiady po turecku

Ciorbalar Mercimek

Specjalnością kuchni tureckiej jest zupa z czerwonej soczewicy, która od zwykłej różni się dokładnie zblendowaną i przecedzoną przez sito papką soczewicy. Zupę podaję się z sokiem z cytryny, a całość można posypać ostrą papryką i zajadać chlebem.

zupa

Zupa z czerwonej soczewicy.

Döner kebab

Co można dostać w kebabowniach i czy serwują śniadanie?

wiking usta

Najlepszy jest turecki kebab. Tutaj logo "Burger King" załapało się w kadr przez przypadek.

Najlepiej znana turecka potrawa w Polsce, ale warto nadmienić, że jej odmian jest co najmniej kilkanaście. Kto wie, może kiedyś nakręcimy o tym odcinek. 

Döner w języku tureckim oznacza po prostu “obrotowy”. Jeśli natomiast mięso podane jest w chlebku lawasz, to nazywać się będzie dürüm döner. Właśnie tak przygotowaną wersję na przestrzeni pięciu lat jadaliśmy w Turcji najczęściej. 

Potrawa jest rodzajem fast fooda, więc doskonale sprawdzi się jako obiad lub obiadokolacja, a nawet jako drugie śniadanie podczas przerwy w pracy.

wrap ada

Kebab - niepozorny zawijas, a tak popularny w Europie i na Bliskim Wschodzie.

Podstawą może być mięso wołowe, drobiowe, często baranina, ale już raczej rzadko jagnięcina, (niegdyś podstawowy składnik). Mięso do kebaba opieka się na pionowym obrotowym ruszcie - stąd jego “obrotowość” w nazwie. Nietypowa jest marynata, bo zanim mięso trafi na ruszt wcześniej moczy się w mleku z dodatkiem cebuli, dzięki czemu staje się delikatne w smaku.

Najpopularniejsze podanie to: 

  • na talerzu - pokrojone kawałki mięsa podaje się na talerzu z warzywami i sosami,
  • dürüm - forma kebaba podanego w placku lawasz (podobnym do tortilli). Po zwinięciu zawartości placek opieka się w grillu,
  • döner kebab - najczęściej podawany jest w bułce z “kieszenią”. Razem z warzywami i sosami przypomina kultową w Polsce w latach 90-tych knyszę,

W każdym przypadku danie podawane jest z papryczką chili do smaku.

W Turcji potrawa jest tak popularna, że powstały specjalne sieci fast foodów specjalizujące się w zawijaniu kebabów. Na zdjęciu przedstawiamy Usta Dönerci, który z powodzeniem konkuruje ze znanymi globalnymi sieciami.

zestaw usta

Zestawy w restauracji Usta Dönerci.

Ciekawostki o kebabie

  • Odpowiednikami kebaba na Bliskim Wschodzie jest shawarma (shoarma, shorma). To dokładnie ta sama potrawa! Spotkacie ją w Emiratach, Egipcie czy Jordanii.
  • Często spotyka się nazwę “kebap”, która jest prawidłowym zapisem w języku tureckim. Restauracje sprzedające kebap chcą podkreślić, że bliżej im do tureckich korzeni. Kebap oznacza po prostu „przyprawione mięso”.
  • Lawasz, czyli chlebki/placki w które zawija się mięso wymyślili Ormianie. W 2014 roku przepis wpisano na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.

Słodycze

Baklava, chałwa i lokum to desery, które zna każdy. My do nich dodajemy jeszcze pismaniye (piszmanile), zwane potocznie ”wełnianą chałwą”. Wspólnym mianownikiem tradycyjnych tureckich przysmaków jest bardzo wysoki poziom słodkości. Zwykle rezygnujemy z nich na rzecz równie lubianych w Turcji tradycyjnych ciast. 

Będąc w Turcji, zwłaszcza na urlopie, ciasto trzeba zjeść. Hotelowe cukiernie dwoją się i troją, aby kuracjusze hoteli mieli co zjeść do kawy. W niektórych hotelach istnieją nawet specjalne cukiernie do tego celu.

W Kawiarni Gramofon w Ankarze zamówiliśmy pyszny sernik z nutką słodyczy. Obowiązkowo herbata do tego, a obrotny chłopak wcisnął nam również soki owocowe. Gramofon ma niesamowity klimat i już tylko dlatego warto go odwiedzić.

ciasto gramofon

Jeśli będziecie w Ankarze, to miejsce musicie odwiedzić. 

W hotelu Limak Arcadia Sport Resort w Belek byliśmy rozpieszczani różnego rodzaju kolorowymi słodyczami.

ciasto kawa

I jak tu nie wziąć kolorowego kawałeczka do kawy?

Kawa

Kawa po turecku kojarzy się z niesmacznym, mocnym napojem ciemnym jak smoła. Pomimo negatywnego wizualnego skojarzenia, turecka kawa jest bardzo dobra. Jednak trzeba napisać już na początku, że przygotowana w tradycyjnym tygielku o nazwie cezve (dżezwe) pita w filiżankach (podawana z wodą jaśminową, cukrem i lokum) Türk Kahvesi, jest w Turcji serwowana wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach. Bardziej jak celebracja wydarzenia, niż na każdą okazję.

Kawa do Turcji trafiła w XVI wieku, ale szybko rosnąca popularność sprawiła, że stała się nieodzownym elementem tureckiej kultury. Nawet tureckie śniadanie (słowo kahvaltı) tłumaczy się jako posiłek poprzedzający kawę. Wyjątkowy rytuał picia kawy trafił w każdy zakątek Imperium Osmańskiego, gdzie do dnia dzisiejszego jest atrakcją samą w sobie. 

Zabawne, że po trzech wizytach w Turcji, kawę znaną z opowieści udało nam się spotkać dopiero w krajach arabskich (Jordania, Tunezja) i bałkańskich (Bośnia i Hercegowina, Czarnogóra, Serbia).

kawa bosniacka

Popularny zestaw kawowy na Bałkanach - tygielek z kawą, cukier, woda, lokum.

Współcześnie kawę w Turcji podaje się po europejsku, czyli w filiżankach. Taką dostaniecie w hotelu do śniadania lub w dowolnej kawiarni na terenie miasta. 

Herbata

Po kawie nastąpiła moda na herbatę. Pierwsze zdarzenie zwiastujące zwiększenie popularności herbaty w kraju zaszło z dość prozaicznego powodu. Imperium Osmańskie poniosło porażkę na wojnie, w wyniku której zostało odcięte od Jemenu - głównego eksportera kawy do Stambułu. 

Od początku XX import herbaty zwiększał udział w tureckim handlu, a napój stał się tańszą alternatywą dla kawy, dlatego w 1924 roku Mustafa Kemal Atatürk wydał rozporządzenie o utworzeniu plantacji w Rize nad Morzem Czarnym. 

Dokładnie 100 lat później Turcja jest piątym największym producentem herbaty na świecie z udziałem w rynku sięgającym 4,7% (Pierwsza czwórka to: Chiny, Indie, Kenia i Sri Lanka).

cay sniadanie

Herbatka w tulipanie.

Turcy nie piją herbaty tylko podczas śniadania, ale właściwie do każdej okazji. Jak ważna w życiu Turków jest herbata wie każdy, kto pojechał tam chociaż raz. Herbatę czarną trzeba pić z cukrem, a owocowe czy smakowe - jak kto chce. Nieodłącznym elementem podania herbaty jest szklaneczka w kształcie tulipana oraz spodek z małą łyżeczką.

Bonus, burger po turecku

Jeśli typowo turecki fast food to dla was za mało, w Turcji bez problemu znajdziecie lokale globalnych sieciówek z ofertą popularnych burgerów.

Trzeba jednak zauważyć, że Turcy nie gęsi i swoje burgery mają - polecamy poszukać w małych restauracjach lub budkach z jedzeniem, gdzie czasem można znaleźć ciekawe alternatywy dla kebabów. 

turecki burger

Turecki burger.

W Antalyi znaleźliśmy burgera z ogórkiem. Był to najprawdziwszy kotlet w bułce z plasterkiem pomidora i ogórka konserwowego. Podanie skromne, bez szału, czyli typowo tureckie, a do tego frytki. Smakowało pysznie. 

Nieodłączną częścią poznawania kulinarnych tradycji jest smakowanie dań z poziomu ulicy, czyli za pomocą tradycyjnego street foodu. W ostatnich latach tradycje te często ulegają modyfikacjom za sprawą migracji ludności, a także pojawieniu się wielkich sieci korporacyjnych. To dzieje się obecnie na naszych oczach - jesteśmy świadkami zmian w strukturach społecznych na poziomie globalnym. Przywiezione z zagranicy tradycje kulinarne zniekształcają lokalne dania. Jest to jednak działanie obustronne - w przypadku, gdy ostre potrawy docierają do kraju o dominujących łagodnych podniebieniach, ilość pikantnych przypraw zostaje mocno ograniczona. 

To naturalna ewolucja nawyków żywieniowych, gdy napływowa obca kuchnia modyfikowana jest specjalnie pod regionalnego odbiorcę w celu maksymalizacji zysków. Mowa o wielkich sieciach, głównie fast foodów, które podbijajc nowe rynki modyfikują menu zgodnie z lokalnymi upodobaniami. Ten proces obserwujemy w krajach azjatyckich, gdzie popularne frytki zastępuje się porcją ryżu, a do oferty dorzuca kompletnie nowe dania - bliższe lokalnym tradycjom.

Odwiedzając nowe kraje prawie zawsze zaglądamy do lokali globalnych sieci, ponieważ spotkanie z nowym światem nie odbywa się wyłącznie wśród zabytków czy otoczeniu przyrody, ale także w naszych żołądkach, a zmiany - bardziej lub mniej udane - widoczne są w menu. 


Ostatnia modyfikacja: wtorek, 26-03-2024 r.

Wesprzyj naszą pracę i pomóż rozwijać portal przekazując donację za pośrednictwem YouTube

Wspieraj nas: udzielaj się na YouTube

Na stronie są nieaktualne dane?
Daj znać, bo może co się zmieniło od ostatniej aktualizacji: 26-03-2024r. - napisz do nas

Informacje o kraju
Republika Turcji, państwo na styku Europy i Azji
Powierzchnia: 783 562 km²
Ludność: 82 835 090 osób
Gęstość zaludnienia: 104 osób/km²
Strefa czasowa: UTC+03:00
Języki urzędowe: turecki
Religia dominująca: islam sunnicki
Tablice aut: TR
Kod lotniczy: TC
Numer kierunkowy: +90
Domena internetowa: .tr
Miejscowości
Stolica: Ankara (ludność: 5 639 076 mieszkańców)
Inne miasta: Stambuł, Ankara, Izmir, Bursa, Adana, Gaziantep, Konya, Antalya, Diyarbakır, Mersin
Wymagane dokumenty wjazdu
paszport, dowód osobisty
Wiza? brak, wjazd na dowód
Waluta
1 PLN = 0,15 TRY (Lira turecka) - kurs z 11-11-2023 r.
1 lira turecka = 100 kuruszy
W obiegu są - banknoty: 5, 10, 20, 50, 100, 200 lir; monety: 1, 5, 10, 25, 50 lir
Więcej o finansach i bankomatach ➜
Polecane tematy
Gwatemala: kolorowa kraina Majów i wulkanów
 Na urlopie

Gwatemala: kolorowa kraina Majów i wulkanów

Czy w Ameryce Północnej są jeszcze kraje słabo oblegane przez turystów, które idealnie nadają się na relaksacyjny wypoczynek?

Sztokholm
 City Break

City Break: Sztokholm

Jednodniowy plan zwiedzania Sztokholmu udało się zrealizować w całości. Czas który pozostał wykorzystaliśmy m.in. na posiłek - a jakże - w restauracji IKEA.

Co musisz wiedzieć o Emiratach
 Na urlopie

Co musisz wiedzieć o Emiratach

Zjednoczone Emiraty Arabskie to federacja siedmiu niewielkich państw. Najważniejsze z turystycznego punktu widzenia są Dubaj i Abu Zabi. Oto co trzeba o nich wiedzieć!

Kuchnie świata - Hong Kong i Makau
 Kuchnie świata

Kuchnie świata - Hong Kong i Makau

Mimo bliskości i de facto będąc częścią Chin, oba miasta zachowują pewnego rodzaju autonomię nie tylko w administracji, ale także w sferze gastronomicznej.