Wyszukiwarka treści

Bośnia i Hercegowina

Na urlopie    odcinek #036

wtorek, 19-10-2021 r.

Bośnia i Hercegowina - kraj minaretów, cerkwi i kościołów, a do tego pięknych osmańskich zabytków | autor zdjęcia: Wilkołak (Sebastian)

Autorem publikacji jest Sebastian (Wilkołak)
Sebastian (Wilkołak)

To nasza pierwsza wyprawa na Bałkany i pierwszy raz w Bośni i Hercegowinie - zwanej sercem Bałkanów. Kraj zainteresował nas swoją skomplikowaną i tragiczną historią, dlatego od Sarajewa postanowiliśmy rozpocząć naszą podróż. 


Bośnia i Hercegowina | autor: Spoiled Lizard Productions

Uważasz, że film jest przydatny?

Bałkański kocioł

Zdecydowanie Bośnia i Hercegowina warta jest odwiedzenia, ponieważ jest to kraj, który nadal tkwi głęboko w końcówce XX wieku, nie mentalnie, ale historycznie. Kraj od zawsze zwany był bałkańskim kotłem, który dziś składa się z dwóch składowych części, trzech narodów, dziesięciu kantonów i jednej republiki. 

bosnia hercegowina podzial

Zacznijmy od możliwości dotarcia do Bośni i Hercegowiny. Oczywiście najłatwiejszą jest przyjechanie do tego kraju samochodem. W naszym przypadku najwygodniej było samolotem, ale trzeba było pokombinować. Wylecieliśmy z Wrocławia do Dortmundu, a stamtąd polecieliśmy do Sarajewa.

Na granicy dwóch światów

Główną zaletą turystyczną kraju są piękne krajobrazy, miasta z niepowtarzalnym klimatem, które w większości stanowią połączenie osmańskiego wschodu i habsburskiego zachodu. 

brzeg gory

Urocze miasto zbudowane w czasach osmańskich - tutaj to częsty widok.

Turystów przybywających do Bośni i Hercegowiny zaskoczy już ten pierwszy przystanek - Sarajewo. Jest to wizytówka Bałkanów, w której znajdziemy wszystko - przenikające się kultury i religie, bogatą w smaki regionalną kuchnię, kolorowe bazary, zamki i twierdze. Są także ślady niedawnej wojny. Jest tu również wszystko to, czego potrzebujemy do życia - sklepy, markety, centra handlowe, restauracje na każdą kieszeń, a także - wbrew wielu opiniom - sprawna komunikacja miejska i regionalna. 

kworzec kolejowy hala

Wnętrze dworca kolejowego w Sarajewie.

Podczas pobytu odwiedziliśmy dwa miasta, a w nich wiele ciekawych miejsc. Po kraju można podróżować pociągami lub autobusami.

Sarajewo

Stolica kraju i jednocześnie stolica Federacji Bośni i Hercegowiny. Metropolia zamieszkiwana przez ponad pięćset tysięcy osób różnej narodowości. Na wschodzie i południu Sarajewo przecina granica z Republiką Serbską - byliśmy tam. 

republika prowincja

Na pierwszy rzut oka Republika wydaje się biedniejszym skansenem.

republika dworzec

Bardziej na południe od lotniska znajduje się małe centrum miejskie z dworcem i gęstą zabudową z blokami w stylu wczesnego kapitalizmu.

Sarajewo to swoisty tygiel bałkański, w którym spotkamy Boszniaków, Serbów i Chorwatów. Każdy z narodów reprezentuje inną religię. Miasto jest klasycznym bałkańskim przykładem spotkania dwóch światów - orientalnego wschodu, który reprezentowany jest przez zabytkowe stare miasto zwane Baščaršija - widać tu niską, chaotyczną zabudowę i wąskie uliczki.

nowe miasto zabudowa

Nowe miasto zostało zbudowane na przełomie XVIII i XIX wieku. Dominują wysokie kamienice.

Po drugiej stronie mamy ułożone miasto habsburskie - reprezentacyjną dzielnicę zbudowaną już pod panowaniem austriackim z charakterystyczną wysoką zabudową i szerokimi ulicami. 

Sarajewo, aż trzykrotnie stało się centrum świata. Uznawane jest za miejsce rozpoczęcia I wojny światowej, kiedy w pobliżu Mostu Łacińskiego zamordowano austro-węgierskiego następcę tronu - Franciszka Ferdynanda Habsburga i jego żonę Zofię. 

most lacinski wiking

Most przy którym zamordowano przyszłego cesarza Austro-Węgier. 

Następnie w 1984 roku kiedy odbyły się tu Zimowe Igrzyska Olimpijskie. Niektóre obiekty z tamtych czasów pozostały.

Wjazd i zwiedzanie toru na górze Trebević

wiking na gorze

Po starym torze można spacerować i robić ciekawe pamiątkowe zdjęcia. 

A po raz ostatni podczas wojny bośniackiej w latach 1992-1996, kiedy stało się najdłużej obleganym miastem we współczesnej historii Europy.

mapa olimpijska

Przykładem zmieniającej się politycznej koniunktury jest mapa z czasów Zimowych Igrzysk Olimpijskich z nałożonymi granicami oblężenia.

Muzea

Zwiedzanie podzieliliśmy na kilka etapów. Wybraliśmy się  m.in. w okolice sarajewskiego lotniska, gdzie znajduje się Tunel Nadziei. W czasie oblężenia Sarajewa w latach 1992-1996 tunel łączył odcięte przez Serbów miasto z wolną częścią Bośni i Hercegowiny. Sarajewski tunel dał mieszkańcom nadzieję i szansę na przetrwanie. Dzięki niemu wiele osób zostało ocalonych.

Obecnie kilkudziesięciometrowy odcinek budowli udostępniono turystom. Na terenie kompleksu zobaczymy m.in. zdjęcia z okresu wojny, pole minowe i mundury. Na głównym budynku muzeum wciąż możemy ujrzeć ślady po kulach.

wojtek w muzeum

Tunel Nadziei zaczynał się w piwnicy prywatnego domu położonego na przedmieściach miasta. 

Miejsc pamięci o wojnie jest w Sarajewie znacznie więcej. Kolejnym trudnym punktem zwiedzania była wizyta w Muzeum Zbrodni przeciwko Ludzkości i Ludobójstwa.

Zdjęcia, filmy, a także eksponaty - w tym przedmioty osobiste ofiar wojny poruszyły nas bardzo mocno. Muzeum bez cenzury pokazuje bestialskie oblicze wojny lat 90-tych.

zapiski w muzeum

Ekspozycja muzeum jest naprawdę szokująca. 

Mostar

Będąc w Bośni warto wybrać się do innego miasta, aby sprawdzić jak sprawa wygląda na tzw. prowincji.

Jednym z najlepiej znanych miast kraju jest Mostar - głównie za sprawą ogromnego Starego Mostu.

Przeprawa pochodzi z połowy XVI wieku i została zbudowana na zlecenie tureckiego sułtana Sulejmana. Most szybko stał się symbolem pojednania Wschodu z Zachodem, ale pomimo długoletniej tradycji został zniszczony podczas wojny, a niedługo po niej - odbudowany.

stary most schody

Mostar to miasto na jednodniowe zwiedzanie, ale polecamy koniecznie dodać do listy.

Jak się poruszać po kraju

Wiele osób narzeka na komunikację, twierdząc, że najlepiej poruszać się po Bośni własnym samochodem. Jest to oczywiście nieprawda. Miasta kraju oraz oba regiony są dobrze skomunikowane. Podróżowaliśmy po Bośni autobusami i pociągami, a w Sarajewie również komunikacją miejską, która może do najnowszej nie należy… ale działa sprawnie.

dworzec kolejowy

Dworzec kolejowy w Mostarze.

Nigdzie nie było problemów z zakupem biletów, również tych z wyprzedzeniem. Natomiast miłym wspomnieniem podróży na pewno będą ręcznie wypisywane do biletu kolejowego miejscówki.

terminal lotniska

Terminal lotniska w Sarajewie.

Do Sarajewa można dostać się na kilka sposobów. Tym najprostszym jest oczywiście przylot na lotnisko zlokalizowane w zachodniej części miasta. Stąd do centrum dojedziemy m.in. tramwajem czy trolejbusem, ale trzeba się do nich kawałek przejść.

Po kraju można podróżować koleją - sieć kolejowa oplata sporą część kraju i z Sarajewa można dostać się do kilku miejscowości. Nas szczególnie interesował Mostar. Na tej trasie kursuje nowoczesny skład Talgo. Koleją z Sarajewa można dotrzeć do kilku większych miast Federacji Bośni i Hercegowiny. Republika Serbska posiada swoją własną sieć. 

dworzec kolejowy talgo

Skład kolejowy firmy Talgo - luksusowy EZT, którego konkurencją są m.in. Pendolino.

Jeśli nie da się dotrzeć pociągiem to na pewno autobusem. Sieć połączeń autobusowych jest bardzo dobrze rozbudowana i kursują tutaj klimatyzowane pojazdy. W Sarajewie są dwa dworce autobusowe - główny położony przy stacji kolejowej - obsługuje Federację, z drugiego - Sarajewo Wschód - jeżdżą do miast Republiki.

dworzec sarajewo perony

Na dworcu autobusowym Sarajewo czekaliśmy na autobus do Mostaru.

Ostatnia modyfikacja: środa, 31-08-2022 r.

Waluta

  • Walutą obowiązującą w Bośni i Hercegowinie jest Marka Zamienna. Oznaczona symbolem BAM lub KM.
  • Kurs Marki jest związany na stałe z walutą europejską i zawsze wynosi dokładnie pół Euro.

Kronika

  • 168–167 p.n.e. – podbój Ilirii przez Rzymian
  • VII w. – tereny Bośni i Hercegowiny zasiedlili Słowianie
  • XI w. – Bośnia pod kontrolą Bizancjum, następnie Serbii
  • XII w. – Węgier zdobywają wpływy w Bośni
  • 1238/1239 – pierwsza wzmianka o osadzie Vrhbosna w miejscu współczesnego Sarajewa
  • koniec XIV w. – Bośnia przejściowo niepodległa
  • 1377–1391 – panowanie pierwszego króla - Tvrtka I
  • I poł. XV w. – rozpad Bośni na mniejsze księstwa feudalne pod zwierzchnictwem Węgier
  • 1448 – wyodrębnienie Hercegowiny
  • 1462 – Założenie Sarajewa
  • 1463-1482 – Turcy zdobywają Bośnię i Hercegowinę
  • 13 lipca 1878 – Austro-Węgry rozpoczynają okupację kraju
  • 7 października 1908 – Austro-Węgry anektują Bośnię i Hercegowinę
  • 28 czerwca 1914 – zamach na Franciszka Ferdynanda w Sarajewie
  • 28–29 czerwca 1914 – zajścia antyserbskie w Sarajewie
  • 1 grudnia 1918 – Bośnia i Hercegowina weszła w skład nowo powstałego Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców (od 1929 Jugosławii)
  • 10 kwietnia 1941 – Niezależne Państwo Chorwackie zajęło Bośnię i Hercegowinę
  • 1945 – oddziały Josipa Tito oswobodziły Bośnię i Hercegowinę, która weszła w skład Jugosławii
  • 7–19 lutego 1984 – Zimowe Igrzyska Olimpijskie w Sarajewie
  • październik 1991 – parlament republiki proklamował niepodległość od Jugosławii
  • listopad 1991 – bośniaccy Serbowie przeprowadzili referendum potwierdzające pozostanie w Jugosławii
  • grudzień 1991 – Serbowie zajęli tereny przygraniczne Bośni i Hercegowiny
  • 3 marca 1992 – Bośnia i Hercegowina oficjalnie proklamowała niepodległość
  • marzec 1992 – pomiędzy Serbami a Muzułmanami i Chorwatami wybuchła wojna o podział kraju
  • kwiecień 1992 – USA i EWG uznały niepodległość Bośni i Hercegowiny
  • maj 1992 – Republika Bośni i Hercegowiny została członkiem ONZ
  • czerwiec 1992 – wojska ONZ przybyły do oblężonego Sarajewa
  • 16 kwietnia 1993 – Rada Bezpieczeństwa ONZ przyjęła rezolucję nr 819, na mocy której powstało sześć „stref bezpieczeństwa” pod ochroną ONZ
  • luty 1994 – Serbowie zakończyli oblężenie Sarajewa w następstwie ultimatum ONZ
  • kwiecień 1994 – Serbowie napadli na Goražde
  • grudzień 1994 – Jimmy Carter wynegocjował zawieszenie broni
  • kwiecień 1995 – wznowienie działań wojennych
  • 12–16 lipca 1995 – oddziały Serbów bośniackich dokonały masakry w Srebrenicy
  • 21 listopada 1995 – w Dayton podpisano porozumienie pomiędzy przywódców stron konfliktu
  • grudzień 2004 – siły EUFOR przejęły kontrolę nad przestrzeganiem układu z Dayton

Podsumowanie

Bośnia i Hercegowina to państwo federacyjne ze stolicą w Sarajewie. Położone jest w południowej Europie, na Półwyspie Bałkańskim. Kraj graniczy z Chorwacją, Serbią i Czarnogórą. Z dostępem do Morza Adriatyckiego o długości 13 km.
Proklamowanie niepodległości w 1992 roku wywołało trwającą do 1996 roku wojnę domową. Porozumienie kończące wojnę powołało do życia państwo złożone z dwóch autonomicznych jednostek administracyjnych.

porownanie polska bih

Kontur Bośni i Hercegowiny nałożony na terytorium Polski | Źródło: https://thetruesize.com

Zebraliśmy szereg ciekawostek i przydatnych informacji o kraju Bośnia i Hercegowina, które warto znać.

Dowiedz się więcej o walucie, płatnościach i wypłatach z bankomatów bez prowizji w tym kraju.

Wesprzyj naszą pracę
i pomóż rozwijać portal.

Wesprzyj naszą pracę - zostań Patronem

Przydatne informacje

Bośnia i Hercegowina, Europa
Powierzchnia: 51 197 km²
Ludność: 3 507 000 osób
Gęstość zaludnienia: 74 osób/km²
Strefa czasowa: UTC+02:00 (w zimie: UTC+01:00)
Języki urzędowe: de facto bośniacki, chorwacki, serbski
Religia dominująca: chrześcijaństwo, islam
Tablice aut: HIH
Kod lotniczy: T9
Numer kierunkowy: +387
Domena internetowa: .ba
Miejscowości
Stolica: Sarajewo (ludność: 395 133 mieszkańców)
Inne miasta: Banja Luka, Tuzla, Zenica, Mostar, Bijeljina, Brczko, Bihać, Prijedor
Wymagane dokumenty wjazdu
paszport, dowód osobisty (sezonowo lub turystycznie)
Wiza? brak
Waluta
1 Marka zamienna (BAM, KM) = 2,33 PLN (kurs z 2021-08-25 r.)
1 marka = 100 fenigów
W obiegu są - banknoty: 10, 20, 50, 100, 200 marek; monety: 5, 10, 20, 50 fenigów 1, 2, 5 marek
Więcej o finansach i bankomatach bez prowizji

Tagi

  
 Europa  Bałkany  Bośnia i Hercegowina  Sarajewo  Mostar  Zimowe Igrzyska Olimpijskie  Imperium Osmańskie  Austro Węgry  na urlopie