Facebook Pixel

Wyszukiwarka treści

Zachodnia Brama Belgradu
     
      wtorek, 03-10-2023 r.

Zachodnia Brama Belgradu

Jedziemy oglądać wieżowiec Genex Tower w Belgradzie

Betonowy moloch posiada dwie nazwy: Zachodnia Brama Belgradu lub Genex Tower. To budynek, którego historia sięga lat siedemdziesiątych XX wieku.

Autorem publikacji jest Sebastian Janiszewski
Sebastian Janiszewski

Zapalony podróżnik, wolny czas poświęca na zwiedzanie - preferuje dalekie podróże do egzotycznych krajów, a od niedawna realizuje nową pasję - zwiedzanie mniejszych miejscowości. W reportażach i relacjach wydobywa na światło dzienne lokalne legendy, miejscowe tradycje i po prostu życie.

Przedstawiony w 1971 roku koncept autorstwa Mihajlo Mitrovicia zakładał wybudowanie dwóch 115-metrowych betonowych wież połączonych na szczycie pomostem z restauracją. 

Pomimo ogólnego sprzeciwu oraz wielu problemów z projektem, wieżowiec wybudowano i oficjalnie otwarto w 1980 roku.

w zieleni

Genex Tower wzbudza podziw z daleka. 

Wraz ze zlokalizowaną na szczycie restauracją Genex liczył niemal 140 metrów i wówczas był najwyższym budynkiem w Nowym Belgradzie. 

Zgodnie z projektem, wieża z 30 piętrami została zaprojektowana jako blok mieszkalny, a niższa - z 26 piętrami - jako siedziba Genexu.

restauracja

Restauracja w rotundzie.

Na pomoście łączącym wieże Genexu zbudowano obrotową restaurację przeznaczoną dla pracowników firmy. 

Budynek szybko stał się jednym z ważniejszych punktów orientacyjnych miasta i symbolem nowoczesnej Jugosławii. 

skate

Dziś budynek jest świetną scenerią do wyjątkowych selfie. 

Dlaczego budynek nosi nazwę Genex Tower

Choć dziś brutalistyczny budynek znany jest pod nazwą Zachodniej Bramy Belgradu, to powstał jako siedziba jednej z ważniejszych film Jugosławii.

lobby

Lobby w biurowcu.

Firma General Export Company powstała w 1952 roku, jako przedsiębiorstwo państwowe, którego zadaniem było zajmowanie się handlem zagranicznym w imieniu rządu Jugosławii. W zaledwie kilka lat firma przekształciła się w giganta odpowiedzialnego za większość eksportu Jugosławii. 

Szybko rozwijający się Genex skorzystał na stowarzyszeniu Jugosławii z RWPG (Radą Wzajemnej Pomocy Gospodarczej), uzyskując dostęp do rynku zbytu w ZSRR. 

W ramach wymiany Genex sprowadził ze Związku Radzieckiego głównie stal i paliwa, wymieniając je na produkty rodzimego rynku.

Największe zyski firma generowała w latach 70 i 80 XX wieku, jednak spowolnienie gospodarcze ZSRR oraz późniejszy rozpad doprowadziły do problemów Genexu, którego działalność od dekad opierała się głównie na handlu ze Związkiem Radzieckim.

wg selfie

Selfie pod Zachodnią Bramą Belgradu było punktem obowiązkowym wycieczki.

Upadek Genexu

Ówczesna rzeczywistość zaskoczyła wszystkich, łącznie z zarządem firmy Genex, który nie wyciągnął wniosków z gospodarczego załamania ZSRR.

Zamiast szukać nowych rynków zbytu na zachodzie, zarząd firmy zdecydował o podpisaniu umów z byłymi sowieckimi republikami, ale te przecież były na skraju bankructwa, dlatego ten nowy plan nie mógł się udać.

lobby szklane

Szklana dobudówka niegdyś zapewne błyszczała. Dziś bardziej przypomina zapuszczone terrarium.

Pracownicy firmy widzieli co się dzieje - uciekali z tonącego okrętu z kasą, zasobami i wiedzą, a pięciu dyrektorów oskarżono o korupcję i defraudacje majątku firmy.

W 1989 roku udział firmy Genex w zagranicznym handlu Jugosławii wynosił 4 mld USD, a w 1998 roku firma była już bankrutem.

Smutny to koniec imperium, które przez 46 lat było jedynym oknem Jugosławii na świat.

Wiele jugosłowiańskich biznesów z ostatniej dekady XX wieku stworzyli ludzie pochodzący z firmy Genex.

lustro

To nie rudera, to parter części biurowej.

Po latach zaniedbań wieże Western Gate popadły w ruinę. Ogólny stan budynku jest dobry i nadal mieszkają w nim ludzie, a w wieży biurowej działają firmy.

klima

Okna z żaluzjami - po tym poznamy część biurową.

Fasada wieżowca pozostawia jednak wiele do życzenia. W wielu miejscach brakuje betonowej elewacji, elementy się sypią, z lokali usługowych wyniosła się większość firm.

plac

Przed wejściem do biurowca jest duży nieużywany plac.

Plac przed wieżami jest w tragicznym stanie - po fontannie została tylko dziura, a reszta terenu zarosła chwastami.

fontanna

Po fontannie została tylko dziura.

Jakby tego było mało, wieża biurowa została oszpecona z chęci zysku - zawieszono na niej zakrywające większość fasady billboardy, zapewne w celu ratowania budżetu właściciela biurowca.

Brutalizm w Belgradzie

okna

Prosta, niczym niezmącona betonowa powierzchnia.

Zachodnia Brama Belgradu jest przykładem wczesnego okresu brutalizmu w architekturze. 

Została zaprojektowana w brutalistycznym stylu z elementami konstruktywizmu i strukturalizmu, dlatego dla wielu osób jest uważana za jeden z najlepszych przykładów brutalistycznej architektury w Serbii. 

tuba

Niemal doklejone do bryły wieżowca tuby z klatką schodową.

Brutalizm, jak go pierwotnie zdefiniowano, reprezentował nowe idee w projektowaniu i filozofii społecznej. Pojawił się niemal jako protest przeciwko formom architektury z początku XX wieku i później architektury imperialnej.

Kierunek ten stał się socjalistyczną krytyką wcześniejszych form architektury odrzucając tradycyjne koncepcje piękna.

trojkaty

Ni to trójkąt, ni to kwadrat.

Jednak pomimo ciekawych kształtów i surowej formy, większość budynków zestarzało się wyjątkowo brzydko. 

Podobnie jak kamień budził podziw w średniowieczu, beton bez wątpienia zainspiruje współczesnego człowieka do cudów.
Kenzo Tange, architekt

Poza betonem w tym budynku może fascynować jeszcze jedno miejsce - arkady wieży mieszkalnej. Jest tam mural zdobiący wejście.

Obraz namalowany w 1979 roku przez Lazara Vujaklija jest uważany za jeden z pierwszych murali w Belgradzie.

mural

Mural nad wejściem do dawnej restauracji (ostatnio była tu pizzeria).

Renesans Belgrade Western Gate

Współcześnie brutalistyczna architektura przeżywa renesans. Zainteresowanie zyskują betonowe molochy, które pod koniec XX wieku stały się niechcianymi dziećmi w miejskiej zabudowie.

kolo bloku

Wieża biurowa oklejona reklamami straszy z daleka.

Maskowane reklamami lub mozolnie odnawiane, dziś zyskują drugie życie. Dzięki nim „brutalizm” stał się modnym hasłem, które stosuje się do określenia każdej konstrukcji z betonowymi ścianami i prostymi kątami. 

Jak dojechać do Genex Tower

Do budynku można dojechać bez problemu komunikacją miejską. 

Budynek Zachodniej Bramy Belgradu znajduje się w zachodniej części miasta zwanej Nowy Belgrad, przy ulicy Narodnih Heroja 41-43.  Na tej ulicy jest przystanek autobusu B65 ze Starego Belgradu (zatrzymuje się przy pętli Zeleni Venac).

Na przystanku zlokalizowanym od wschodu (ul. Omladinskih brigada, przystanek z widokiem na Cerkiew) zatrzymuje się więcej autobusów. W tym B68, który rozpoczyna bieg na pętli Zeleni Venac.

przystanek genex tower

Przystanek zlokalizowany koło Cerkwi.

Z przystanku przy Omladinskih brigada można dojechać do dzielnicy Zemun, co gorąco polecamy. Więcej w filmie:


Ostatnia modyfikacja: czwartek, 25-01-2024 r.

Galeria
Mapa okolicy
Polecane tematy
Kuchnie świata - Serbia
 Kuchnie świata

Kuchnie świata - Serbia

Korzenie serbskich tradycji kulinarnych sięgają czasów Bizancjum, ale zdecydowanie największy wpływ na kształt dzisiejszego jadłospisu Serbii miał okres okupacji tureckiej. 

Muzeum Jugosławii
 W muzeum

Muzeum Jugosławii

Muzeum Jugosławii opowiada historię wielonarodowościowego państwa jako królestwa, aż do rozpadu federacji republik na początku lat 90-tych.

Belgrad
 City Break

City Break: Belgrad

Belgrad, malowniczo położone miasto nad Dunajem zachwyca zabytkowym starym miastem z jednej strony, a rodzącą się od podstaw nowoczesną metropolią z drugiej. 

Lot liniami Air Serbia
 Kantyna podróżnicza

Lot liniami Air Serbia

Od 4 czerwca 2023 roku dostępne jest połączenie lotnicze z Krakowa do Belgradu. Loty obsługują turbośmigłowe samoloty ATR 72-600.