Wyprawę do stolicy Serbii zorganizowaliśmy na spontanie - bilety na lot liniami Air Serbia zakupiliśmy niemal w ostatnim momencie, do końca nie wiedząc czego możemy się spodziewać na miejscu.

Ostatecznie okazało się, że miasto niewiele różni się od stolic innych post jugosłowiańskich republik, które odwiedziliśmy poprzednio. To miła niespodzianka, bo świetnie odnaleźliśmy się w postkomunistycznej rzeczywistości z końca lat 90-tych XX wieku.

Pałace przy Placu Pionierów

Jak na stolicę przystało, Belgrad posiada kilka reprezentacyjnych centrów, czasem w znacznej odległości od siebie.

Zwiedzanie warto zacząć od Parku Pionierów, gdzie znajdują się dwa ważne dla serbskiej państwowości budynki:

Stary Dwór, to dawna siedziba serbskich monarchów. Ten okazały pałac z portykiem podpartym kolumnami powstał pod koniec XIX wieku.

Znajdujący się po drugiej stronie ulicy gmach Zgromadzenia Narodowego budowano przez trzy dekady. Kamień węgielny wmurowano, gdy Serbia była samodzielnym królestwem, natomiast otwarcie nastąpiło, gdy istniało już wielonarodowościowe Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców. 

Stari Grad, czyli stare miasto

Stare Miasto w Belgradzie położone jest na północ od Parku Pionierów, a w jego centrum znajduje się Plac Republiki. Najważniejsze są tu dwie ulice - Skadarlija w Starim Gradzie oraz Promenada Kniazia Michała.

Stari Grad z uroczą ulicą Skadarlija to część złożona z niskiej zabudowy, słynie głównie z restauracji i klimatycznych zakątków - warto zwiedzić ją od Placu Republiki, aż do ażurowej fontanny Sebilj.

Promenada Kniazia Michała to reprezentacyjna część starówki, tutaj znajduje się multum sklepów topowych marek, ekskluzywnych kawiarni i eleganckich restauracji.  

Przy placu Republiki, pod pomnikiem Kniazia Michała, spotykają się mieszkańcy Belgradu, odbywają się pokazy uliczne - jednym słowem jest głośno i wesoło.

Muzeum Jugosławii i inne miejsca

Jeśli chodzi o placówki kulturalno-edukacyjne, gorąco polecamy Muzeum Jugosławii.

Muzeum położone jest około 3,5 km na południe od Placu Republiki, ale dojazd to nie problem - spod Parlamentu jeżdżą tam aż dwa trolejbusy - 40 i 41.

Muzeum Jugosławii posiada bogato udokumentowaną historię nieistniejącej już federacji narodów bałkańskich. 

Na pewno warto odwiedzić Muzeum Nikoli Tesli - znanego naukowca i wynalazcy. Niestety, zwykle placówka jest oblegana przez turystów, a zwiedzanie odbywa się z przewodnikiem o każdej pełnej godzinie.

Niewielkie muzeum znajduje się również w Domu Manaka. To jeden z nielicznych tradycyjnych domów serbskich zachowanych w ścisłym centrum Belgradu. Pochodzący z początku XIX wieku dom należał do kupca Manaka Mihailovića - stąd jego nazwa.

Wierzenia i świątynie

Dominującą w Serbii religią jest prawosławie, które wyznaje niemal 85% mieszkańców kraju. Jurysdykcję na terenie kraju sprawuje Serbski Kościół Prawosławny, pod zwierzchnictwem patriarchy Porfiriusza.

W 2021 roku wystawiono wysoki na 23,5 metra pomnik jednemu z najważniejszych w historii Serbów - Stefanowi Nemanjanowi. Razem z synem Sawą uważani są za ojców prawosławia w Serbii (obaj są świętymi kościoła serbskiego).

Co dokładnie przedstawia pomnik - tego na razie nie udało się ustalić, ale historycy widzą w nim manifestację zwycięstwa nad Bizancjum, tylko że w starciu z Cesarzem Bizantyjskim, serbski władca poniósł sromotną klęskę i trafił do niewoli. Co prawda udało się uniezależnić kraj od Bizancjum dwie dekady później to jednak tylko symbolicznie.

Pomnik o wręcz megalomańskich rozmiarach ustawiono na położonym przed budynkiem dawnego dworca kolejowego w Belgradzie, placu Sawy.

Skoro już o Sawie wspomnieliśmy, koniecznie musicie odwiedzić znajdującą się nieco na południe od centrum gigantyczną Cerkiew Świętego Sawy - jest jedną z największych cerkwi prawosławnych na świecie.

Tutaj warto wspomnieć o cerkwi św. Marka, czyli drugiej pod względem wielkości świątyni w Belgradzie.

Pozostałe grupy religijne to: katolicy (stanowią 5% społeczeństwa) oraz  muzułmanie (ok. 3%), którzy nawet mają w Belgradzie meczet.

Typowa muzułmańska świątynia znajduje się nieco na północ od Placu Republiki i łatwo ją przeoczyć, bowiem została zabudowana kamienicami. 

Twierdza Belgradzka

Położony na wzgórzu z widokiem na ujście Sawy do Dunaju kompleks pełni funkcję parku miejskiego, udostępnionego zwiedzającym bezpłatnie. 

Historia twierdzy sięga czasów celtyckich, ale widoczne współcześnie obwarowania pochodzą głównie z XVII wieku.

Zdobywanie twierdzy proponujemy rozpocząć od kaplicy św. Petki i cerkwi Małej Róży, a następnie wspiąć się na górę i wejść przez Bramę Despoty - efekt wow gwarantowany.

Z górnego poziomu zobaczymy panoramę Nowego Belgradu, a w fosie ulokowanej nieco niżej - wystawę sprzętu wojskowego znajdującego się w forcie Muzeum Militariów. 

Nowy Belgrad

Przenosimy się na drugą stronę rzeki, do Nowego Belgradu, bowiem chcemy zobaczyć dwa bardzo charakterystyczne dla Belgradu miejsca, w tym słynną dominującą w panoramie miasta Belgrade Western Gate.

Pierwszym jest tzw. Zachodnia Brama Belgradu - dwie wysokie na 115 metrów wieże - biurowa i mieszkalna - połączone na dachu mostem.

Na jego szczycie znajduje się rotunda nieczynnej już restauracji.

Drugim miejscem jest górująca nad dzielnicą Zemun Wieża Millenium. Powstała pod koniec XIX wieku jako jeden z obiektów upamiętniający tysięczną rocznicę osiedlenia się Węgrów w Panonii.

Na wieżę nie da się wejść, ale z pobliskiej restauracji lub muru obronnego można podziwiać widoki na panoramę Starego Belgradu. 

Zemun koniecznie trzeba zobaczyć - właśnie tam jest najładniejsze stare miasto. Serbowie mówią, że jeśli się tam nie pojechało, to nie widziało się prawdziwego Belgradu. 

Za zbocza wzgórza Gardoš rozciąga się urocza dzielnica mieszkalna z tradycyjnymi domkami i kamiennymi uliczkami.

Nieco na południe przebiega niepozorna Główna Ulica (dziś - Rajačićeva), zaprojektowana w XIX wieku z przeznaczeniem na centrum nowego miasta.

Jak poruszać się po Belgradzie?

Miasto posiada dobrze zorganizowaną komunikację miejską, aczkolwiek na próżno szukać na przystankach rozkładów jazdy.

Niezłym wyzwaniem, zwłaszcza dla turystów, jest zakup biletu na przejazd. Na numer 9011 wysyła się smsa o podanej na plakacie treści, a w odpowiedzi przychodzi bilet czasowy.

W teorii, bo w praktyce zagraniczne numery są blokowane (sprawdzaliśmy w nju i T-Mobile).

Z kolej w kilkunastu kioskach, które odwiedziliśmy, tylko jeden sprzedawał bilety i akurat wówczas automat się zepsuł.

Pomimo szczerych chęci, nie kupiliśmy ani jednego biletu, a szkoda, bo bilety na przejazdy są bajecznie tanie:

• 90-cio minutowy - 50 dinarów (1,90 zł),
• jednodniowy - 120 dinarów (4,50 zł),
• tygodniowy - 800 dinarów (30 zł).

Dojazd z lotniska do miasta

Miasto z lotniskiem łączy autobus nr 72 - zwykły autobus miejski, który trasę pokonuje w około 40 minut.

Na lotnisku można jeszcze złapać busa A1, który do centrum miasta dociera w 30 minut.

Finanse w Belgradzie

Na weekendowy pobyt wybraliśmy równowartość 500 zł (13 tysięcy dinarów) i to nam starczyło na wszelkie wydatki (hotel ze śniadaniami opłaciliśmy przed wyjazdem).

Jeśli macie kartę Revolut - polecamy skorzystać z bankomatu na lotnisku. Erste Bank nie pobiera prowizji od wypłat.