06-02-2016

#002 - Ateny, część 2 - Akropol

Autor: Sebastian (Wilkołak)
Akropol - Partenon
Fot. Sebastian Janek

Drugiego dnia wycieczki za główny cel podróży obrałem Akropol. Wcześniej jednak chciałem zwiedzić część miasta i odwiedzić kilka ważniejszych miejsc. Ateny są potężne, to dziesiąty co do wielkości zespół miejski w Unii Europejskiej – w całej metropolii mieszka blisko 4 miliony ludzi. Miałem zatem wiele do zobaczenia i jeszcze więcej do przejścia.

Z mojego hotelu ulokowanego na ulicy Spartis wybrałem się na wschód i ciasnymi uliczkami przedzierałem się do wzgórza, na którym znajduje się kościół Ekklisia Agia Kiriaki Ipirou. Uliczki są magiczne. Małe kamienice powciskane gęsto tworzą niesamowity klimat. Charakterystyczna dla budynków są szerokie na całą ścianę tarasy oraz lobby w kamienicy, często z przeszklonymi drzwiami wejściowymi, a w środku dywany i lustra – tak inne od naszych szarych i ciasnych klatek.

Wzgórze obszedłem szerokim łukiem i następnie udałem się na południe do drogi 83, którą zaszedłem pod wzgórze Likavittos. Stamtąd miałem już blisko do Ogrodu Narodowego, gdzie spędziłem chwilę na podziwianiu przyrody. Przyznam, że oglądanie zielonych drzew i krzewów w lutym cieszy oko.

Ogród Narodowy (Éthnikos Kípos)

To jedno z najpiękniejszych i najbardziej zielonych miejsc w miesicie. Ogród Narodowy, został stworzony przez Amelię – żonę króla Ottona I. Otacza Stary Pałac Królewski, który obecnie jest siedzibą Parlamentu Grecji. Jego projektantem jest niemiecki agronom Friedrich Schmidt. Na uruchomienie ogrodu sprowadził ponad 500 gatunków roślin i zwierząt, w tym pawie, kaczki i żółwie. Park zajmuje przestrzeń 16 hektarów. Do parku można wejść także od strony Zappeion'u. Wspaniałym miejscem jest również Aleja Palmowa.

Zappeion, Zappio

Wybudowany w latach 1874-1888 według projektu duńskiego architekta Theophila Hansena, z inicjatywy greckiego patrioty i filantropa Ewangelisa Zappasa. Wykorzystywany był podczas Igrzysk Olimpijskich w 1896 jako główna hala do walk szermierczych, później podczas nieoficjalnych igrzysk w 1906 jako element wioski olimpijskiej. Obecnie urządzone jest w nim Centrum Wystawowo-Kongresowe.

Niedaleko od Ogrodów znajduje się jeden z cudów starożytnej Grecji:

Panathinaiko Stadio lub Kalimarmaro (Stadion Panateński)

Wykonany z marmuru jest jedną z najbardziej znaczących, zrekonstruowanych budowli w Atenach. Zbudowany w tym miejscu został w latach 330–329 p.n.e. przez Lykurgosa na wielkie igrzyska Panateńskie. Później, od 140 do 144 n.e. został przebudowany przez Herodesa Atticusa do formy, którą odnaleziono podczas wykopalisk w 1870. Jego wymiary to 204,7 metrów długości i 33,35 metrów szerokości, pomieścić mógł do 80 000 widzów (tyle co stadion narodowy w Warszawie!). Aktualnie stadion często jest miejscem ważnych wydarzeń kulturalnych. Zrekonstruowany na Letnie Igrzyska Olimpijskie 1896.

Odeon Heroda Attyka i Teatr Dionizosa

Już pod samym Akropolem znajduje się Odeon Heroda Attyka – uważany za największy i najwspanialszy z odeonów starożytnych. Zbudowany został na południowo-zachodnim stoku Akropolu ateńskiego w 161 r. p.n.e. przez Heroda Attyka, który w ten sposób uczcił pamięć ukochanej małżonki, Aspasii Regilli. Odeon posiadał 32 rzędy widowni, gdzie mogło zasiąść od 5 do 6 tysięcy widzów. Wzniesiono go w stylu teatrów rzymskich. Scena o szerokości 35 metrów miała trzy kondygnacje.

Tam znajduje się również mniejszy Teatr Dionizosa – starożytny teatr grecki, usytuowany na południowym stoku Akropolu, koło świątyni Dionizosa Eleutherosa, teatr został zbudowany w połowie VI wieku p.n.e. – początkowo jako prowizoryczna konstrukcja z drewnianymi ławami. Stały, kamienny teatr został wzniesiony dopiero przez Likurga około 330 p.n.e. Teatr Dionizosa stanowił jeden z najważniejszych obiektów tego typu i wzór architektoniczny dla wszystkich późniejszych teatrów greckich. Swoje sztuki wystawiali w nim m.in. Ajschylos, Sofokles, Eurypides i Arystofanes.

Akropol

Następny punkt wycieczki to wzgórze Akropolu, gdzie spędziłem sporo czasu zwiedzając ruiny antycznych świątyń i posągów.

Akropol ateński (od akropolis = górne miasto) to położone w Atenach wapienne wzgórze o wysokości względnej 90 m (157 m n.p.m.). Był ufortyfikowanym wzgórzem, na którym już w czasach mykeńskich zbudowano cytadelę. W okresie późniejszym Akropol stał się miejscem kultu. Świątynie zbudowane w okresie archaicznym zostały zniszczone podczas wojen perskich. Podczas odbudowy zainicjowanej przez Peryklesa powstał tu kompleks świątyń: Partenon, Erechtejon, Apteros, sanktuarium Artemidy Brauronia i Propyleje. Zniszczone rzeźby, elementy starszych budowli zostały użyte przy poszerzaniu tarasu w kierunku południowym (odnaleziono je podczas prac archeologicznych rozpoczętych w latach siedemdziesiątych XVIII wieku, w tzw. "gruzowisku perskim"). Perykles odbudowę Akropolu powierzył Fidiaszowi. W pracach uczestniczyli także inni wielcy architekci greccy: Iktinos, Mnesikles i Kallikrates.

Zdecydowanie najbardziej charakterystyczny i najlepiej znany budynek na wzgórzu to Partenon  – jeden z centralnie położonych budynków ateńskiego Akropolis. Jego budowę rozpoczęto w 447 p.n.e., a zakończono w roku 432 p.n.e. Uważa się, że budowla powstała w oparciu o plany Iktinosa i Kallikratesa, zaś przy wykonywaniu elementów rzeźbiarskich pracować miał sam Fidiasz. Partenon ma także inne nazwy takie jak Pertenos i Pwaretona.

Nazwa Partenon nawiązuje do Ateny Partenos (Ateny Dziewicy), której świątynia była poświęcona. Zbudowany w zgodzie z porządkiem doryckim, jest uważany za najdoskonalszy jego przykład, niemniej w świątyni znajdują się elementy porządku jońskiego, tj. 4 jońskie kolumny w pomieszczeniu zachodnim oraz tzw. fryz panatenajski znajdujący się na ścianach celli. Partenon zbudowano z białego marmuru pentelickiego. Nie oparł się on zniszczeniom i grabieży.

Pozostałe budynki

  • Erechtejon – świątynia w porządku jońskim zbudowana na cześć bohatera Erechteusza, jednego z pierwszych władców ateńskich. Wybudowana na miejscu wcześniejszych kultów m.in. Zeusa Hypatosa, herosa Butesa. Pierwsza świątynia została zniszczona podczas wojen perskich (480 p.n.e.). W VI wieku świątynię zamieniono na kościół chrześcijański, a następnie używany był przez Turków jako harem. W XVII-XIX wieku popadł w ruinę, a w latach 1902-1909 poddano go rekonstrukcji.
  • Świątynia Ateny Nike (Nike Apteros 450–421 p.n.e.) – świątynia Ateny Zwycięskiej – niewielka świątynia w typie attycko-jońskiego. Świątynię postawiono w V w p.n.e., choć jej zalążki sięgają okresu archaicznego. Projektantem był prawdopodobnie Kallikrates. Oddawano tam kult Atenie Zwycięskiej. Najlepiej zachowana świątynia jońska, trzykrotnie rekonstruowana.
  • Propyleje (Propyleie) – budowla wejściowa; w architekturze starożytnej Grecji to monumentalna budowla, budynek bramy na planie prostokąta z kolumnami, prowadzący zwykle do wielkich świątyń. Mimo że budowla była niedokończona, stała się wzorcem dla podobnych konstrukcji w całym świecie greckim.
  • Pinakoteka – zbiór obrazów, dzieł sztuki, magazyn, skarbiec; najsławniejsza i najstarsza pinakoteka starożytna, znana dziś głównie na podstawie skąpych źródeł pisanych.

Plan Akropolu – przedstawia główne pozostałości archeologiczne na wzgórzu ateńskim.

akropol zabytki

  1. Partenon
  2. Stara świątynia Ateny (Hekatompedon)
  3. Erechtejon
  4. Statua Ateny Promachos
  5. Propyleje
  6. Świątynia Ateny Nike
  7. Eleusinion
  8. Sanktuarium Artemidy Brauronia
  9. Chalkoteka
  10. Pandroseion
  11. Dom Arrefor
  12. Ołtarz Ateny Polias
  13. Świątynia Zeusa Polieusa
  14. Sanktuarium Pandiona
  15. Odeon Heroda Attyka
  16. Stoa Eumenesa
  17. Świątynia Asklepiosa
  18. Teatr Dionizosa
  19. Odeon Peryklesa
  20. Temenos Dionizosa
  21. Aglaurejon

Jeszcze trochę historii (za Wikipedią)

  • neolit – pierwsze ślady osadnictwa
  • X wiek p.n.e. – pierwsze ślady murów obronnych (o grubości 4,5-6,0 metrów)
  • 1 połowa VI wieku p.n.e. – powstaje świątynia zwana Hekatompedonem
  • 560 p.n.e. – Pizystrat wznosi pierwsze propyleje i powiększa świątynię poświęconą Atenie
  • 480 p.n.e. – Persowie niszczą świątynie i fortyfikacje Akropolu
  • 447 p.n.e. – początek odbudowy Akropolu z inicjatywy Peryklesa – rozpoczęcie budowy Partenonu
  • 438 p.n.e. – początek budowy Propylei
  • 424 p.n.e. – zakończono budowę świątyni Ateny Nike (Ateny zwycięskiej)
  • 406 p.n.e. – zakończenie budowy Erechtejonu
  • 334 p.n.e. – Aleksander Wielki po zwycięskiej bitwie nad Granikiem kazał zawiesić na Partenonie tarcze z pozłacanego brązu
  • połowa III wieku p.n.e. – król Pergamonu Attalos I funduje grupę rzeźb dla uczczenia swego zwycięstwa na Galatami
  • 27 p.n.e. – Rzymianie wznoszą świątynie Romy i Augusta
  • 662 – Partenon zostaje przekształcony w kościół Matki Bożej
  • 1456 – zdobycie Aten przez Turków – Parteneon zostaje przekształcony w meczet
  • 26 września 1687 – flota wenecka podczas bitwy z Turkami ostrzelała Akropol, w którego efekcie zniszczono wiele budowli w tym Partenon, będący magazynem prochu - jego eksplozja rozerwała budynek
  • 1801-1812 – rabunkowa eksploracja marmurów na akropolu i wywiezienie ich przez lorda Elgina do Londynu
  • 1834 – rozpoczęcie prac archeologicznych na Akropolu, trwających do dziś
  • 1941 – Manolis Glezos i Apostolos Sandas zerwali zawieszoną na Akropolu nazistowską flagę
  • 1975 – rozpoczęła się wielka rekonstrukcja zniszczonych zabytków Akropolu

Nowe Muzeum Akropolu

Po wyjściu z Akropolu, pod wpływem tulu wrażeń, warto poszerzyć swoją wiedzę o dodatkowe informacje, które można zdobyć w Nowym Muzeum Akropolu znajdującym się w nowoczesnym budynku u stóp wzgórza (około 300 metrów na południowy wschód). Budynek muzeum jest bardzo nowoczesny, a jego układ i wnętrza przemyślane. Składa się z trzech poziomów i im wyżej wejdziemy, tym ciekawsze eksponaty zobaczmy – są tam wszystkie detale z budynków i znaleziska archeologiczne, m.in. zniszczone przez chrześcijan i Turków zdobienia Partenonu, które niemal w całości znajdują się na ścianach potężnej prostokątnej sali (1:1 rozmiarów Partenonu). Na górze obejrzymy film dokumentalny na temat Akropolu i historii najsłynniejszej budowli – kiedy powstała, jak ją budowano, kiedy przebudowano i dlaczego zniszczono. Na koniec warto spędzić chwilę na tarasie widokowym, z którego rozpościera się przepiękny widok na wzgórze z wszystkimi zabytkami.

Nowy gmach muzeum, zaprojektowany przez zespół szwajcarskiego architekta Bernarda Tschumiego, został otwarty dla zwiedzających 20 czerwca 2009.


Media

Ateny, dzień drugi wycieczki
Spoiled Lizard Productions

Galeria


Oceń ten artykuł
(0 głosów)
Udostępnij

Sebastian (Wilkołak)
Sebastian (Wilkołak)

Zapalony podróżnik, sportowiec amator, miłośnik minimalizmu, dobry organizator.
W podróży ceni sobie poznawanie ludzi i odkrywanie nowych miejsc. Dlatego nie ma mowy o dwutygodniowym pobycie w tym samym miejscu. Lub zwiedzać dynamicznie, posiada zdolności translokacji - dziś tu, jutro 12000 km dalej ;)
W Polsce mieszka w najpiękniejszym mieście, a co weekend stara się wyskoczyć jak najdalej, aby... zwiedzać.

Komentarze

  • morze-zima.jpg
  • sciezka-koronami-1.jpg
  • tatry-03.jpg
  • Darlowo-1.jpg
  • slupsk.jpg
  • Darlowo-5.jpg
  • lwow-cmentarz.jpg
  • Slupsk-1.jpg
  • wienna-1.jpg
  • Swieradow-2.jpg

 

Formularz kontaktowy

W przypadku uwagi lub pomysłu wypełnij poniższe pola i naciśnij przycisk "wyślij wiadomość".

©2017 Z butami przez świat.

Wszelkie bilety i hotele dawno zabookowane.
Ale prawa do tekstów, fotek i filmów zastrzeżone.

Polityka prywatności